Τις γεωπολιτικές ισορροπίες που διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο, το Κυπριακό αλλά και τις τελευταίες κινήσεις της Άγκυρας αναμένεται να αναδείξει η ελληνική πλευρά στο πυκνό πλέγμα διπλωματικών επαφών που θα έχουν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Γιώργος Γεραπετρίτης στο περιθώριο της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Η Αθήνα προσέρχεται στη Νέα Υόρκη σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε δύσκολη φάση, μετά τις επανειλημμένες αναφορές της τουρκικής πλευράς στην αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών και την επαναφορά πάγιων θέσεών της για το Αιγαίο. Την ίδια ώρα, η ελληνική κυβέρνηση επιμένει στη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας με την Άγκυρα, ξεκαθαρίζοντας ότι η διαφορά που μπορεί να οδηγηθεί σε οριοθέτηση αφορά τις θαλάσσιες ζώνες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στις επαφές της ελληνικής αντιπροσωπείας αναμένεται να τεθεί ιδιαίτερα το casus belli που εξακολουθεί να διατηρεί η Τουρκία. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών θα επαναλάβει ότι η απειλή χρήσης βίας δεν συνάδει με σχέσεις καλής γειτονίας, ενώ θα υπογραμμίσει παράλληλα την πάγια ελληνική θέση πως η επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει επίσης τους κινδύνους που προκύπτουν για την ευρύτερη περιοχή από την ανάπτυξη αναθεωρητικών αφηγημάτων, με φόντο την ολοένα αυξανόμενη τουρκική ρητορική περί της «Γαλάζιας Πατρίδας». Καθώς και την ανάγκη σεβασμού των κανόνων για τον ορισμό των θαλάσσιων ζωνών, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, όπως προκύπτουν από τις διεθνείς συμβάσεις και το Δίκαιο της Θάλασσας.
Το μήνυμα που επιδιώκει να εκπέμψει η ελληνική πλευρά είναι πως η επιθυμία για «ήρεμα νερά» και διάλογο δεν σημαίνει μεταβολή των πάγιων ελληνικών θέσεων. Στην Αθήνα διαχωρίζουν, άλλωστε, τη διατήρηση της επικοινωνίας με την Άγκυρα από την ανάγκη να καταγράφονται με σαφήνεια οι ελληνικές θέσεις στους συμμάχους και στους διεθνείς οργανισμούς, ιδιαίτερα σε μια συγκυρία κατά την οποία οι ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο μεταβάλλονται γρήγορα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το Κυπριακό, το οποίο παραμένει ψηλά στην ατζέντα. Η παρουσία του πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών στη Νέα Υόρκη συμπίπτει με τις διεργασίες γύρω από το Κυπριακό και τις προσπάθειες του ΟΗΕ να διατηρήσει ανοιχτή την προοπτική επανεκκίνησης της διαδικασίας.
Ιδιαίτερα βαρύ είναι το πρόγραμμα του Γιώργου Γεραπετρίτη, ο οποίος βρίσκεται στη Νέα Υόρκη. Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών θα έχει σειρά επαφών με ομολόγους του από την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, την Ασία, την Αφρική, την Καραϊβική και τη Λατινική Αμερική, ενώ στην ατζέντα περιλαμβάνονται, πέραν των περιφερειακών ζητημάτων, η κρίση στη Μέση Ανατολή, η Ουκρανία, οι εξελίξεις στην υποσαχάρια Αφρική, η μεταρρύθμιση του ΟΗΕ και η ενίσχυση της πολυμερούς συνεργασίας.
Στο πρόγραμμά του περιλαμβάνονται ακόμα η άτυπη συνάντηση της Ομάδας Φίλων των Δυτικών Βαλκανίων και το Άτυπο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και σειρά διμερών επαφών. Μέσα από αυτές τις συναντήσεις η ελληνική διπλωματία επιχειρεί να κρατήσει ψηλά στην ατζέντα τόσο τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και τις ελληνικές θέσεις για τις σχέσεις με την Τουρκία και το Κυπριακό.
Η συζήτηση για την ελληνική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της ΝΑ Μεσογείου αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και υπό το πρίσμα όσων ανέφερε ο Άγγελος Συρίγος για τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο βουλευτής της ΝΔ έθεσε μία ακόμη παράμετρο: την ανάγκη η Ελλάδα να μην επαφίεται στην αμερικανική παρέμβαση, αλλά να οικοδομεί η ίδια συμμαχίες και συμφέροντα που θα ενισχύουν τη θέση της στην περιοχή.
Μιλώντας στα Παραπολιτικά 90,1 FM, ο κ. Συρίγος τάχθηκε υπέρ μιας πιο ενεργητικής εξωτερικής πολιτικής από την πλευρά μας. «Δεν μπορείς να βασιστείς στην Αμερική πλέον», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα πρέπει να «γίνει ζωτικός γεωπολιτικός παίκτης» και να κινηθεί «δημιουργώντας συμφέροντα, δημιουργώντας συμμαχίες, παίζοντας στην ευρύτερη περιοχή». Η τοποθέτησή του μεταφέρει τη συζήτηση ένα βήμα παραπέρα από τη διαχείριση των Ελληνοτουρκικών. Στη λογική που περιέγραψε, η Ελλάδα δεν αρκεί να αναζητεί διεθνή στήριξη κάθε φορά που προκύπτει ένταση με την Τουρκία, αλλά χρειάζεται να επενδύει σταθερά σε ένα πλέγμα περιφερειακών σχέσεων που δημιουργεί κοινά συμφέροντα.
iapogevmatini.gr
