Οι παραδόσεις και οι δοξασίες που οι Αλεβίτες-Μπεκτασήδες της Θράκης κρατούν ανέπαφες μέσα στο χρόνο.
Γράφει ο Ευάγγελος Αρεταίος
Μια από τις πιο σημαντικές και αυθεντικές θρησκευτικές παραδόσεις των Αλεβιτών- Μπεκτασήδων της Θράκης, αυτή της πάλης με λάδι, τελέστηκε στα χωριά των Αλεβιτών- Μπεκτασήδων βορειο-δυτικά του Σουφλίου, στον ορεινό Εβρο, στις αρχές Αυγούστου.
Η παράδοση αυτή, το «Σετσέκ», βρίσκει τις θεολογικές τις ρίζες στον Σεϊντ Αλί Σουλτάν, της κυρίαρχης μορφής του Μπεκτασισμού-Αλεβισμού στον Ελλαδικό χώρο, που έζησε στην περιοχή στις αρχές του 15ου αιώνα και που ίδρυσε τον ομώνυμο Τεκκέ, δηλαδή Μπεκτασικό μοναστήρι, λίγο πιο έξω από το από το χωριό Ρούσσα.
Ήδη από την εποχή της ίδρυσης του και μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, ο Τεκκές του Σεϊντ Αλί Σουλτάν αποτέλεσε ένα από τα σημαντικά πνευματικά κέντρα του Μπεκτασισμού σε όλη την περιοχή των Βαλκανίων αλλά και της Ανατολίας και σήμερα, παρόλο που δεν έχει πια δερβίσηδες, εξακολουθεί να είναι ο δεύτερος σε σημασία ιερός ώρος των Αλεβιτών-Μπεκτασήδων μετά το Χατζημπεκτάς στην Ανατολία της Τουρκίας. Μια από τις παραδόσεις που άφησε πίσω του ο Σεϊντ Αλί Σουλτάν ήταν και αυτή της πάλης με λάδι και οι τελετουργικοί αυτοί αγώνες συνέχισαν σχεδόν αδιάλειπτα να οργανώνονται στην περιοχή από τους Αλεβίτες-Μπεκτασήδες της Θράκης από τον 15ο αιώνα μέχρι σήμερα.
Οι αγώνες, μέχρι την χάραξη των συνόρων της Ελλάδας με την Βουλγαρία και την Τουρκία γινόντουσαν σε διαφορετικό σημείο αλλά μετά από τους Βαλκανικούς Πολέμους άρχισαν να γίνονται στην τοποθεσία Χίλια, κοντά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, σε ένα οροπέδιο ανάμεσα σε ένα πυκνό και καταπράσινο δάσος.
Η αλεβίτικη παράδοση της πάλης με λάδι, που έχει τους δικούς της κανόνες και τα δικά της αυθεντικά χαρακτηριστικά, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την θεολογία κια τις δοξασίες των Αλεβιτών Μπεκτασήδων, ο οποίοι αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του Θρακικού Ισλάμ και του Ισλάμ των Βαλκανίων.
«Η εορτή του Σετσέκ είναι αναπόσταστο μέρος της θρησκευτιικής μας ταυτότητας και της ιστορίας μας και συνδέεται άμεσα με τις θεολογικές και αξιακές μας παραδόσεις», είπε στην Real ο πρόεδρος της κοινότητας Μουσουλμάνων Αλεβιτών-Μπεκτασήδων Θράκης, Αχμέτ Καραχουσείν.
Οι σημερινοί Αλεβίτες-Μπεκτασήδες της Θράκης συνεχίζουν την παράδοση της πάλης, ακολουθώντας ένα πολύπλοκο τελετουργικό που σήμερα διαρκεί συνολικά τρεις μέρες και που ξεκινά με την εθιμοτυπική επίσκεψη όλων των χωριών των Αλεβιτών-Μπεκτασήδων της περιοχής στο σπίτι του Αγά. Ο εκάστοτε Αγάς, που είναι πάντα μέλος της κοινότητας των Αλεβιτών-Μπεκτασήδων, έχει αναλάβει να είναι ο επικεφαλής του «Σετσέκ» για ένα χρόνο και υποδέχεται στο σπίτι του όλες τις αντιπροσωπείες των χωριών της κοινότητας.
Στην συνέχια, στο χωριό του Αγά γίνονται οι πρώτοι εορτασμοί ενώ την δεύτερη μέρα, που είναι Σάββατο, ο Αγάς, συνοδεία εκπροσώπων των χωριών, ανεβαίνει με ειδική εθιμοτυπία στο οροπέδιο Χίλια, όπου λαμβάνουν χώρα οι αγώνες πάλης μέχρι και την Κυριακή. Στους αγώνες πάλης μπορούν να συμμετάσχουν όλοι οι παλαιστές, ανεξάρτητα από θρησκεία καιγεωγραφική προέλευση, αντανακλώντας την βαθειά ανθρωπιστική θεολογία και φιλοσοφία του Αλεβισμού-Μπεκτασισμού.
Φέτος, για πρώτη φορά μετά από χρόνια, στους εοτασμούς έναρξης την Παρασκευή 9 Αυγούστου, στο χωριό Σιδηρώ -χωριό όπου ζουν μαζί Αλεβίτες-Μπεκτασήδες και Σουνίτες- η ελληνική πολιτεία, η οποία έχει ήδη αναγνωρίσει επίσημα δυο ευκτήριους οίκους των Αλεβιτών-Μπεκτασήδων, εκπροσωπήθηκε και πάλι σε υψηλό επίπεδο, δείχνοντας έτσι τον σεβασμό της στις παραδόσεις του Θρακικού Ισλάμ.
Στις τελετές έναρξης, την πολιτεία εκπροσώπησαν ο υφυπουργός Μακεδονίας Θράκης Κώστας Γκιουλέκας, ο οποίος έκανε μάλιστα και μια ιδιαίτερα συγκινητική ομιλία, ο Περιφερειάρχης Χρήστος Τοψίδης, υψηλόβαθμοι εκπρόσωποι του Στρατού και της Αστυνομίας και ο δήμαρχος Σουφλίου Παναγιώτης Καλακίκος.
Στις τελετές ήταν επίσης προσκεκλημένος και ο Σοφολογιώτατος Μουφτής Διδυμοτείχου Χαμζά Οσμάν, η παρουσία του οποίου κατέδειξε τις απόλυτα ειρηνικές σχέσεις που μπορούν να έχουν οι Ελληνες Σουνίτες και Αλεβίτες-Μπεκτασήδες στην Θράκη.
Ποιοι είναι οι Αλεβίτες-Μπεκτασήδες
Το μουσουλμανικό μυστικιστικό τάγμα των Μπεκτασήδων, που γεννήθηκε μέσα στα σπλάχνα του δόγματος των Αλεβιτών, κάπου ανάμεσα στους Σουνίτες και τους Σιίτες, αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά θρησκευτικά, πνευματικά και ανθρωπολογικά φαινόμενα του μουσουλμανικού χώρου.
Όπως ο ευρύτερος ισλαμικός μυστικισμός (σουφισμός), ο Μπεκτασισμός έχει ως απώτερο στόχο της καταπολέμηση του «Εγώ» και την σταδιακή ένωση με το Θείο, εφαρμόζει πλήρη ισότητα ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες και βρίσκει τις πνευματικές του ρίζες στο Περσικό Χορασάν τον 13ο αιώνα.
Από την ίδια πνευματική μήτρα προέρχεται και ο Ρουμί και οι περιστρεφόμενοι δερβίσηδες, παράδοση που κρατούν ακόμα ζωντανή και οι Αλεβίτες-Μπεκτασήδες.
Ο Αλεβισμός- Μπεκτασισμός διαμορφώθηκε και εξαπλώθηκε στην Ανατολία και από τον 14ο αιώνα και στα Βαλκάνια, όπου ακόμα επιβιώνει, αποτελώντας ένα ισχυρό ανάχωμα απέναντι στον ισλαμικό ριζοσπαστισμό. Στον Ελλαδικό χώρο, ο Αλεβισμός- Μπεκτασισμός εμφανίστηκε τον 14ο αιώνα, με κυρίαρχη μορφή τον Σεϊντ Αλί Σουλτάν που έζησε στην περιοχή βορειοδυτικά του Σουφλίου.
Οι Αλεβίτες-Μπεκτασήδες ζουν ακόμα στην περιοχή και αποτελούν ένα από τα πιο σημαντικά θρησκευτικά, πνευματικά και ανθρωπολογικά φαινόμενα όχι μόνο της Θράκης αλλά και του ευρύτερου χώρου των Αλεβιτών-Μπεκτασήδων από την Τουρκία ως στα Βαλκάνια. Και αυτό διότι διατηρούν ανέπαφες τις μυστικιστικές τους τελετουργίες και παραδόσεις, με ιερές ψαλμωδίες, ιερούς χορούς και ανθρώπους του πνεύματος. Κεντρική πνευματική πρακτική είναι η λειτουργία τους, το τζεμ, μια ιδιαίτερα κατανυκτική τελετουργία όπου άνδρες και γυναίκες προσεύχονται μαζί.
Πηγή: real.gr
