Τα υπεράκτια αιολικά στο Βόρειο Αιγαίο μπαίνουν σε τροχιά αβεβαιότητας μετά την απόφαση του Διοικητικού Εφετείου που ακυρώνει τις άδειες παραγωγής των δύο πιλοτικών πάρκων. Οι επενδυτές δηλώνουν έτοιμοι να εξαντλήσουν κάθε ένδικο μέσο, την ώρα που η κυβέρνηση βλέπει σοβαρό ρίσκο καθυστερήσεων σε ένα έργο-κλειδί για την αγορά.
Τα υπεράκτια αιολικά στο Βόρειο Αιγαίο μπαίνουν σε τροχιά αβεβαιότητας μετά την αποδοχή της προσφυγής του Δήμου Σαμοθράκης από το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών και την ακύρωση των αδειών παραγωγής για τα δύο πιλοτικά πάρκα συνολικής ισχύος 600 MW. Η εξέλιξη χαρακτηρίζεται από κυβερνητικές πηγές ως αρνητική, καθώς απειλεί να επιβραδύνει την ωρίμαση ενός από τα πιο εμβληματικά ενεργειακά projects της επόμενης δεκαετίας.
Τι σημαίνει η απόφαση για τα υπεράκτια αιολικά στο Βόρειο Αιγαίο;
Η δικαστική απόφαση δεν κλείνει οριστικά τον φάκελο των έργων, αλλά δημιουργεί ένα νέο, σύνθετο πεδίο αβεβαιότητας για επενδυτές και Πολιτεία. Οι εταιρείες που αναπτύσσουν τα projects, ΔΕΗ, ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή και Motor Oil, δηλώνουν ότι θα αξιοποιήσουν κάθε νόμιμο δικαίωμα, ανοίγοντας τον δρόμο για μια κλιμάκωση της υπόθεσης έως και το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Σε περίπτωση προσφυγής, η διαμάχη μεταφέρεται σε ανώτερο δικαστικό επίπεδο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τον χρόνο λήψης τελεσίδικης απόφασης. Κυβερνητικές πηγές προειδοποιούν ότι ο κλάδος των υπεράκτιων αιολικών κινείται σήμερα σε ιδιαίτερα ευνοϊκό momentum, το οποίο μπορεί να χαθεί αν το project παγιδευτεί για χρόνια στους «διαδρόμους» της Δικαιοσύνης.
Το επενδυτικό διακύβευμα και ο ρόλος των πιλοτικών έργων
Τα δύο πιλοτικά υπεράκτια αιολικά πάρκα σταθερής έδρασης χωροθετούνται σε θαλάσσια ζώνη νοτίως της ακτογραμμής της ΠΕ Έβρου και βορείως-βορειοανατολικά της Σαμοθράκης, σε περιοχή που έχει οριστεί ειδικά για την ανάπτυξη πιλοτικών έργων. Από τα 600 MW, τα 400 MW αφορούν το κοινό project ΤΕΡΝΑ Ενεργειακής – Motor Oil, ενώ τα 216 MW συνδέονται με το έργο της ΔΕΗ που προέκυψε από εξαγορά χαρτοφυλακίου της κοινοπραξίας Κοπελούζου – Σαμαρά.
Τα σχήματα είχαν ήδη κινηθεί για να περιορίσουν κόστος και χρόνο, σχεδιάζοντας κοινές ανεμολογικές μετρήσεις και ενιαίες γεωφυσικές και γεωτεχνικές μελέτες βυθού, αξιοποιώντας τις ομοιότητες των γειτονικών περιοχών. Παράλληλα, είχε δρομολογηθεί σχήμα στήριξης, εγκεκριμένο από την Κομισιόν, για την αποζημίωση της παραγόμενης ενέργειας, ενώ αναζητούνταν πόροι επενδυτικής ενίσχυσης για το CAPEX, δεδομένου του υψηλού κόστους και της «ανωριμότητας» της εγχώριας εφοδιαστικής αλυσίδας.
Πώς επηρεάζεται ο εθνικός σχεδιασμός για υπεράκτια αιολικά;
Παρότι τα πιλοτικά έργα αδειοδοτήθηκαν το 2023, πριν την κατάρτιση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων, ενσωματώθηκαν σε αυτό ως βασικό όχημα για τη δημιουργία εγχώριας εφοδιαστικής αλυσίδας. Η λειτουργία τους θεωρείται προϋπόθεση για να υποδεχθεί η αγορά το κύμα νέων υπεράκτιων αιολικών συνολικής ισχύος 1,3 GW έως το 2032.
Την ίδια στιγμή, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχώρησε πρόσφατα σε απόφαση δέσμευσης ηλεκτρικού χώρου 2.350 MW για υπεράκτια αιολικά, στην οποία περιλαμβάνονται και τα 600 MW των πιλοτικών. Πέρα από τη θαλάσσια περιοχή της Αλεξανδρούπολης, προβλέπεται ηλεκτρικός χώρος για Ζάκρο Κρήτης, Δονούσα, Γυάρο, νότια Ρόδου, Αγίους Αποστόλους Κεντρικής Εύβοιας και Πατραϊκό Κόλπο, που θα αναπτυχθούν μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών.
Η απόφαση του Διοικητικού Εφετείου δείχνει ότι η κοινωνική και θεσμική αποδοχή γίνεται πλέον κρίσιμος παράγοντας ρίσκου για τα υπεράκτια αιολικά, ισότιμος με το τεχνικό και χρηματοδοτικό ρίσκο. Όποιος υποτιμά τη χωροταξική και περιβαλλοντική διάσταση, απλώς μεταφέρει το πρόβλημα στα δικαστήρια.
Για τις επιχειρήσεις, το μήνυμα είναι ότι χωρίς στιβαρή προετοιμασία σε διαβούλευση, μελέτες και νομική θωράκιση, ακόμη και ώριμα έργα μπορούν να μπλοκάρουν στο πιο κρίσιμο σημείο. Για τις τοπικές κοινωνίες, η υπόθεση Σαμοθράκης λειτουργεί ως «οδηγός» για το πώς μπορεί να επηρεαστεί στην πράξη η πορεία μεγάλων επενδύσεων.
Σε επίπεδο χώρας, το στοίχημα είναι αν η Ελλάδα θα προλάβει να κεφαλαιοποιήσει το παράθυρο ευκαιρίας στα υπεράκτια αιολικά ή αν θα βρεθεί ουραγός σε μια αγορά που τρέχει. Το πώς θα ισορροπήσει μεταξύ επενδυτικής ταχύτητας και θεσμικής ασφάλειας θα κρίνει αν τα νούμερα του εθνικού σχεδιασμού θα μείνουν σε χαρτί ή θα γίνουν πραγματικά μεγαβάτ στη θάλασσα.
sbctv.gr
