Για πρώτη φορά στα 18 χρόνια ιστορίας των ευρωπαϊκών βραβείων REGIOSTARS, ένα ελληνικό έργο κατακτά την πρώτη θέση. Πρόκειται για το Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης, το οποίο βραβεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη συμβολή του στην ενεργειακή ασφάλεια και στη διασύνδεση των ευρωπαϊκών αγορών.
Η διάκριση απονεμήθηκε στις Βρυξέλλες, στην κατηγορία «Μια Διασυνδεδεμένη Ευρώπη» (A Connected Europe), σε έναν διαγωνισμό που συγκέντρωσε φέτος 274 υποψηφιότητες από ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πίσω από τη βράβευση βρίσκεται μια επένδυση που ξεκίνησε ως επιχειρηματικό σχέδιο πριν από περισσότερα από 15 χρόνια και σήμερα έχει αποκτήσει σημασία που ξεπερνά τα ελληνικά σύνορα. Ο πλωτός σταθμός αποθήκευσης και επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου (FSRU) της Αλεξανδρούπολης δημιουργεί μια νέα είσοδο ενεργειακών προμηθειών στην Ευρώπη, σε μια περίοδο κατά την οποία η διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού έχει αναδειχθεί σε στρατηγική προτεραιότητα της ΕΕ.
Γιατί βραβεύτηκε η Αλεξανδρούπολη
Τα REGIOSTARS δεν αποτελούν έναν διαγωνισμό αποκλειστικά για ενεργειακά έργα. Είναι ένας θεσμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αναδεικνύει επενδύσεις χρηματοδοτούμενες από την ευρωπαϊκή πολιτική συνοχής, οι οποίες προσφέρουν λύσεις σε κοινές προκλήσεις των ευρωπαϊκών περιφερειών.
Στην περίπτωση της Αλεξανδρούπολης, η διάκριση συνδέεται με τρία βασικά χαρακτηριστικά του έργου:
• τη δημιουργία μιας νέας πύλης εισαγωγής φυσικού αερίου
• τη δυνατότητα πρόσβασης περισσότερων αγορών σε εναλλακτικές προμήθειες και
• την ενίσχυση της διασυνοριακής ενεργειακής συνεργασίας.
Το έργο έχει σχεδιαστεί ώστε να συμβάλλει στον εφοδιασμό χωρών της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, περιοχών στις οποίες η πρόσβαση σε διαφορετικές πηγές φυσικού αερίου έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το έργο της Αλεξανδρούπολης ως μια νέα πύλη ενεργειακού εφοδιασμού που ενισχύει την ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ελληνική διάκριση ανάμεσα σε 274 υποψηφιότητες
Η πρωτιά της Αλεξανδρούπολης αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν εξετάσει κανείς τον ανταγωνισμό στα φετινά REGIOSTARS. Από τις 274 υποψηφιότητες που υποβλήθηκαν συνολικά, 25 έργα προκρίθηκαν στην τελική φάση, σε πέντε κατηγορίες.
Οι τέσσερις συνυποψήφιοί του ήταν έργα με σημαντική ευρωπαϊκή διάσταση.
Το πολωνικό Seamless Regional Mobility Łódź επικεντρώνεται στην αναβάθμιση των περιφερειακών σιδηροδρομικών συνδέσεων, ενώ το SmartCommUnity αξιοποιεί ψηφιακές τεχνολογίες για να βελτιώσει τις υπηρεσίες και τις αναπτυξιακές δυνατότητες μικρών και απομακρυσμένων κοινοτήτων.
Το DREAM_PACE, με τη συμμετοχή πέντε ευρωπαϊκών χωρών, αναπτύσσει ευέλικτες δημόσιες συγκοινωνίες για περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση, ενώ το AtlanticOnBike – EuroVelo 1 προωθεί τον βιώσιμο τουρισμό κατά μήκος μιας ποδηλατικής διαδρομής περίπου 10.650 χιλιομέτρων, από τη Νορβηγία έως την Πορτογαλία.
Η Ελλάδα είχε και δεύτερη παρουσία στην τελική 25άδα, με την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Αττικής, υποψήφια στην κατηγορία «Μια Πράσινη Ευρώπη». Το έργο, που υλοποιήθηκε από τον ΑΔΜΗΕ μέσω της «Αριάδνη Interconnection», περιλαμβάνει υποβρύχια καλώδια μήκους 336 χιλιομέτρων και έχει μεταφορική ικανότητα 1.000 MW. Με τη λειτουργία του από τον Μάιο του 2025, η Κρήτη συνδέθηκε με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα, περιορίζοντας την εξάρτησή της από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο.
Η γεωπολιτική αξία στη νέα ενεργειακή κρίση
Η ευρωπαϊκή βράβευση της Αλεξανδρούπολης αποκτά ιδιαίτερη σημασία στη σημερινή συγκυρία, καθώς η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα περίοδο ενεργειακής αβεβαιότητας.
Από τον Μάιο έχουν διακοπεί οι παραδόσεις LNG από το Κατάρ προς την Ευρώπη, εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν και του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, στερώντας από την ευρωπαϊκή αγορά έναν σημαντικό προμηθευτή σε μια περίοδο ήδη περιορισμένης προσφοράς.
Οι ευρωπαϊκές τιμές έχουν υπερτριπλασιαστεί από τις αρχές του έτους, με το ολλανδικό TTF να πλησιάζει τα 98 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Την ίδια στιγμή, οι αποθήκες φυσικού αερίου της ΕΕ ήταν γεμάτες μόλις κατά 74,6% στις 24 Οκτωβρίου, έναντι 82,9% πέρυσι και 98,5% το 2023 σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ενεργειακής Οικονομίας και Χρηματοοικονομικής Ανάλυσης (IEEFA).
Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο της συγκεκριμένης περιόδου από το 2011, ενώ αναλυτές προειδοποιούν ότι η Ευρώπη ενδέχεται να χρειαστεί να περιορίσει την κατανάλωση φυσικού αερίου για να καλύψει τις ανάγκες του χειμώνα.
Σε αυτό το περιβάλλον αναδεικνύεται η στρατηγική σημασία υποδομών όπως το FSRU της Αλεξανδρούπολης. Η δυνατότητα εισαγωγής LNG από διαφορετικούς προμηθευτές και διοχέτευσής του προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης προσφέρει περισσότερες επιλογές εφοδιασμού σε μια περίοδο κατά την οποία η διαθεσιμότητα φορτίων και ο διεθνής ανταγωνισμός για την εξασφάλισή τους επηρεάζουν καθοριστικά τις τιμές.+
Το έργο, που συγχρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης μέσω του ΕΣΠΑ, αποτελεί επίσης παράδειγμα επένδυσης της οποίας η σημασία υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα.
Όπως επισήμανε κατά τη βράβευση ο διευθύνων σύμβουλος της Gastrade, Κωνσταντίνος Σιφναίος, χρειάστηκαν περισσότερα από 15 χρόνια ώστε το αρχικό όραμα του Δημήτρη Κοπελούζου να εξελιχθεί σε μια ενεργειακή υποδομή με ευρωπαϊκό αντίκτυπο.
Πηγή: newmoney.gr
