Του Δημοσθένη Π .Δούκα
Δύο εμβληματικά έργα και πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης, με πεδίο υλοποίησης την περιοχή της Αλεξανδρούπολης, θα ενισχύσουν το αναπτυξιακό προφίλ και την γεωπολιτική θετική προοπτική της πρωτεύουσας του Έβρου. Πρόκειται για την ιδιωτικοποίηση του Αεροδρομίου της πόλης, που σχεδιάζει το Υπερταμείο, με έναρξη των διαδικασιών το πρώτο τρίμηνο του 2024 και την δημιουργία πλωτού πιλοτικού υπεράκτιου αιολικού πάρκου 600 MW.
Τα περιφερειακά αεροδρόμια που θα ιδιωτικοποιηθούν είναι τα εξής: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ, Καρπάθου, Χίου, Αράξου, Λήμνου, Ιωαννίνων, Μήλου, Νάξου, Πάρου, Ικαρίας, Κυθήρων, Λέρου, Σητείας, Νέας Αγχιάλου, Καλύμνου, Σκύρου, Σύρου, Αστυπάλαιας, Καστελλόριζου, Καστοριάς, Κάσου και Κοζάνης, ενώ βρίσκεται στην ολοκλήρωση της η παραχώρηση του αεροδρομίου της Καλαμάτας, το οποίο διεκδικούν τέσσερα επενδυτικά σχήματα.
Η έναρξη της διαδικασίας για την επιλογή οικονομικού, τεχνικού και νομικού συμβούλου που θα συνδράμει στη διαγωνιστική διαδικασία για τη μακροχρόνια παραχώρηση των εν λόγω αεροδρομιών έχει ξεκινήσει. Σύμφωνα με πληροφορίες, το εγχώριο Growth Fund φέρεται να έχει ολοκληρώσει την εν λόγω διαδικασία, επιλέγοντας συμβούλους που θα βοηθήσουν στην χάραξη της στρατηγικής αξιοποίησης των περιφερειακών αυτών υποδομών,
Όπως αναφέρονταν στην αρχική διακήρυξη, η αξιοποίηση των αεροδρομίων μέσω της παραχώρησης της λειτουργίας τους (μαζί με απαραίτητες σημαντικές επενδύσεις) θα γίνει με δομή σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (PPP structure) ή/και παραχώρησης.
Ο σύμβουλος καλείται να παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες με στόχο να «χτιστεί» η δομή της σχετικής σύμβασης και να παραχωρηθούν τα δικαιώματα διαχείρισης σε στρατηγικό επενδυτή (παραχωρησιούχος).Τα περισσότερα εξ αυτών χρειάζονται εκτεταμένες επενδύσεις και σημαντικές ενέργειες αναβάθμισης.
Υπάρχουν και αεροδρόμια που θεωρούνται χαμηλής κίνησης, σε όχι ιδιαίτερα τουριστικές περιοχές, ενώ σε κάποια εμπλέκεται και ο στρατιωτικός παράγοντας. Ωστόσο, υπάρχουν και «φιλέτα», σε περιοχές υψηλού τουρισμού (π.χ. Πάρος, Νάξος κ.α.), αεροδρόμια που ήδη γίνονται εργασίες εκσυγχρονισμού ή έχουν γίνει σχετικοί διαγωνισμοί (τα δύο προηγούμενα αλλά και σε Χίο, Σύρο κ.λπ.), αερολιμένες με αναβαθμισμένο πλέον γεωπολιτικό status (π.χ. Αλεξανδρούπολη).
Συγχρόνως ο κύβος ερρίφθη για τις θαλάσσιες περιοχές που θα φιλοξενήσουν τα πρώτα υπεράκτια αιολικά πάρκα της χώρας. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΕΠΑΥΑΠ), έχει προκρίνει 12 περιοχές ως δυνητικές για την ανάπτυξή τους εκ των οποίων οι 6 θα υποδεχτούν σε πρώτη φάση έργα με ορίζοντα ανάπτυξης το 2030. Σημειώνεται ότι η περιοχή της Αλεξανδρούπολης είναι μία ξεχωριστή περίπτωση που θα φιλοξενήσει πιλοτικά έργα 600 MW.
Τα «σκήπτρα» της νέας αγοράς, σύμφωνα με όσα προβλέπει το εθνικό πρόγραμμα, κρατάει η Κρήτη, όπου προβλέπεται να εγκατασταθούν συνολικά 800 MW υπεράκτιας αιολικής ισχύος, τα 600 MW στο βορειοανατολικό τμήμα του νησιού μεταξύ Αγ. Νικολάου και Σητείας και τα 200 MW ανατολικά της Σητείας.
Ακολουθεί το Νότιο Αιγαίο, στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κω και Ρόδου που μπορεί να φιλοξενήσει 550 MW και αμέσως μετά το ΒΑ Αιγαίο στη θαλάσσια ζώνη Λέσβου-Σκύρου-Κύμης όπου προβλέπεται η εγκατάσταση 300 MW.
Η υπεράκτια αιολική ισχύς των Κυκλάδων παρά το υψηλό δυναμικό της, περιορίζεται λόγω τουριστικής ανάπτυξης και πιθανολογούμενων κοινωνικών αντιδράσεων στα 250 MW και στην περιοχή μεταξύ Σύρου και Νάξου, ενώ στον «χάρτη» των δυνητικών περιοχών μπαίνει και το Ιόνιο που δεν ήταν στον αρχικό σχεδιασμό, καθώς δεν συγκαταλέγεται στις περιοχές υψηλού αιολικού δυναμικού.
Το εθνικό πρόγραμμα συμπεριέλαβε την περιοχή των Διαπόντιων Νησιών στο βορειοδυτικό Ιόνιο για την ανάπτυξη έργων ισχύος 200 MW.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προκειμένου να «τρέξουν» γρήγορα τα έργα επανασχεδιάζει, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, το θεσμικό πλαίσιο του σταδίου των ερευνών που προβλέπει τη διεξαγωγή τους από τους ενδιαφερόμενους επενδυτές. Το σχέδιο που προωθείται είναι η δημιουργία ενός οχήματος ειδικού σκοπού (SPV) που θα αναλάβει να προχωρήσει τις έρευνες για λογαριασμό της ΕΔΕΥΕΠ (Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων), οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν αρχικά με εθνικούς πόρους. Στη συνέχεια τα δεδομένα που θα ανακτηθούν (ανεμολογικά, βυθομέτρηση θαλασσών κ.λπ.) θα διατεθούν στους επενδυτές έναντι αμοιβής για να καλυφθούν οι πόροι που θα έχουν δοθεί, διαδικασία που θα αποτελέσει όρο συμμετοχής στους διαγωνισμούς που θα ακολουθήσουν για την παραχώρηση των θαλάσσιων οικοπέδων.
Η πλειοψηφία των έργων που θα αναπτυχθούν στις ελληνικές θάλασσες θα είναι πλωτά υπεράκτια αιολικά και αυτό γιατί τα βάθη των ελληνικών θαλασσών, με ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν προσφέρονται για έργα σταθερής έδρασης.
Η δημοσιοποίηση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων είναι το ισχυρό μήνυμα για την ανάπτυξη της νέας για την Ελλάδα αγοράς, που η πλευρά των επενδυτών αναμένει από τον περασμένο Μάιο. Ο δρόμος, ωστόσο, μέχρι την έναρξη των πρώτων διαγωνισμών για την παραχώρηση των θαλάσσιων οικοπέδων και την εγκατάσταση των πρώτων υπεράκτιων αιολικών πάρκων είναι ακόμη μακρύς. Η αγορά, στη βάση ενός καλού σεναρίου, τοποθετεί την εγκατάσταση του πρώτου υπεράκτιου αιολικού λίγο μετά το 2030 και εκτιμά ότι κάπου γύρω στο 2033 θα έχουν αναπτυχθεί όλα τα έργα της πρώτης φάσης.
Τα πρώτα έργα, πάντως, θα εγκατασταθούν κατά πάσα πιθανότητα στη θαλάσσια περιοχή της Αλεξανδρούπολης εντός της πρώτης «go-to area» στην Ελλάδα, δηλαδή εντός οριοθετημένης περιοχής, όπως προβλέπει η εργαλειοθήκη REPowerEU της Κομισιόν, στην οποία τα έργα ΑΠΕ προχωρούν με διαδικασίες ταχείας αδειοδότησης.
Πρόκειται για έργα του ομίλου Κοπελούζου (216 MW) και της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (485 MW). Οι δύο όμιλοι εξετάζουν την από κοινού δραστηριοποίηση στο στάδιο των απαιτούμενων ερευνητικών μελετών, ενώ πληροφορίες φέρουν στο κοινό σχήμα να συμμετέχει και η Motor Oil.
