Η τεχνολογία επιστρατεύεται για να αντιμετωπιστούν τα ολοένα αυξανόμενα περιστατικά οδηγών που οδηγούν στο αντίθετο ρεύμα εθνικών και επαρχιακών οδών και άλλων μεγάλων οδικών αρτηριών. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι αυτό του 90χρονου που μπήκε ανάποδα στην Αττική οδό, στο ύψος του Κορωπίου, στις 31 Αυγούστου και κινούνταν στην αριστερή λωρίδα, της ταχείας κυκλοφορίας.

Οταν ακινητοποιήθηκε στο Μαρκόπουλο, ευτυχώς χωρίς να έχει προηγηθεί ατύχημα, διαπιστώθηκε επιπλέον ότι οδηγούσε χωρίς δίπλωμα, αφού είχε λήξει από το 2018 και στην ηλικία του θα έπρεπε να το ανανεώνει κάθε δύο χρόνια. Ανάμεσα στα μέτρα που εξετάζονται συμπεριλαμβάνεται η θεσμοθέτηση ακόμη αυστηρότερων και συχνότερων ιατρικών επανελέγχων για τους άνω των 70 και 80 ετών οδηγούς.

Οι διαχειριστές των αυτοκινητόδρομων τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες στρέφονται σε ένα πακέτο έξυπνων τεχνολογιών και φυσικών εμποδίων. Σε αυτά συγκαταλέγονται τα έξυπνα τεχνολογικά συστήματα (ITS), με ραντάρ και θερμικές κάμερες ανίχνευσης.

Το σύστημα προβλέπει ότι στις εξόδους των αυτοκινητόδρομων τοποθετούνται αισθητήρες. Αν ένα όχημα περάσει τη γραμμή προς την αντίθετη κατεύθυνση, το σύστημα το εντοπίζει αμέσως. Στη συνέχεια, μόλις ο αισθητήρας εντοπίσει τον οδηγό που κινείται ανάποδα, ενεργοποιούνται αυτόματα εκτυφλωτικά φώτα που αναβοσβήνουν (τεχνολογίας RRFB / LED) πάνω στην πινακίδα STOP ή Απαγορεύεται η Είσοδος. Μελέτες δείχνουν ότι αυτό το μέτρο μειώνει τα περιστατικά έως και 60%-85%.

Εξετάζεται επίσης η αυτόματη ειδοποίηση Κέντρων Ελέγχου και Οδηγών: το σύστημα στέλνει σήμα στην Τροχαία όταν εντοπιστεί οδηγός που κινείται ανάποδα, ενώ ταυτόχρονα ανάβουν οι φωτεινές πινακίδες (VMS) σε όλον τον αυτοκινητόδρομο προειδοποιώντας τους υπόλοιπους οδηγούς: «Προσοχή, όχημα στο αντίθετο ρεύμα στα επόμενα 5 χιλιόμετρα!». Για τα πιο σύγχρονα οχήματα, προβλέπεται και λύση V2X (πληροφόρηση από ένα όχημα προς όλα) με συστήματα που επιτρέπουν στην υποδομή του δρόμου να στέλνει απευθείας προειδοποίηση στην οθόνη ή στο GPS των αυτοκινήτων που κινούνται κοντά στον επικίνδυνο οδηγό.

Στα φυσικά μέτρα, τώρα, η λύση που συζητιέται συχνά και εφαρμόζεται, τελικά, σπάνια, είναι αυτή των Spike Barriers: πρόκειται για μεταλλικά δόντια στο οδόστρωμα που υποχωρούν όταν το όχημα μπαίνει κανονικά στη σωστή λωρίδα, αλλά σκίζουν τα λάστιχα αν κάποιο όχημα επιχειρήσει να μπει ανάποδα. Λόγω του κινδύνου να παγιδευτούν οχήματα έκτακτης ανάγκης (π.χ. ασθενοφόρα), προτιμώνται σε ελεγχόμενες εξόδους (π.χ. πάρκινγκ, διόδια) και σπάνια σε εθνικές οδούς. Πιο συχνά -ειδικά στη χώρα μας- προτιμάται η λύση των ανάγλυφων διαγραμμίσεων (Rumble Strips): πρόκειται για ειδικές λωρίδες στο οδόστρωμα που παράγουν έντονο θόρυβο και κραδασμό. Αν ο οδηγός μπει ανάποδα, ο κραδασμός είναι τόσο δυνατός που τον αναγκάζει να καταλάβει το λάθος του. Το σύστημα φαίνεται να έχει επιτυχία στη μείωση των μετωπικών συγκρούσεων κατά 90%!

Στο τραπέζι έχει πέσει και ο ανασχεδιασμός κόμβων, με τη δημιουργία νησίδων και στενότερων λωρίδων στις εξόδους, ώστε να είναι γεωμετρικά αδύνατο για ένα αυτοκίνητο να στρίψει αριστερά και να μπει ανάποδα.

Πάντως, ο ΚΟΚ αντιμετωπίζει την οδήγηση στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας ως αντικοινωνική και εγκληματική οδηγική συμπεριφορά, ενώ οι ποινές έχουν αυστηροποιηθεί σημαντικά. Το διοικητικό πρόστιμο για κίνηση αντίθετα στο ρεύμα ή σε μονόδρομο κυμαίνεται από 200 έως 700 ευρώ, ανάλογα με την επικινδυνότητα του δρόμου (π.χ. είναι ανώτατο στους αυτοκινητόδρομους), προβλέπεται η άμεση αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των πινακίδων κυκλοφορίας του οχήματος από 20 έως 60 ημέρες, ενώ η παράβαση επιφέρει 5 έως 7 βαθμούς ποινής στο point system. Βάσει του νέου ΚΟΚ, αν από την κίνηση στο αντίθετο ρεύμα προκληθεί ατύχημα, ο οδηγός δεν αντιμετωπίζει απλώς τροχαία παράβαση, αλλά ποινική δίωξη για επικίνδυνη οδήγηση. Αν υπάρξει σοβαρός τραυματισμός ή θάνατος, η κατηγορία μετατρέπεται σε κακούργημα με ποινές κάθειρξης που μπορεί να φτάσουν έως και τα 10 έτη ή και τα ισόβια (ανάλογα με το αν υπήρχε δόλος, μέθη κ.λπ.).

Οσο κι αν είναι απείρως πιο τρομακτική η οδήγηση στο αντίθετο ρεύμα σε μια εθνική οδό, ο κίνδυνος είναι μεγάλος ακόμη και σε μικρότερους δρόμους, μέσα σε πόλεις και συνοικίες, κάτι που αποδεικνύεται ιδιαίτερα σύνηθες. Περίπου από 8 έως 12 κλήσεις βεβαιώνονται καθημερινά σε όλη την επικράτεια από την Τροχαία για οδήγηση στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας φέτος, με μεγαλύτερη έμφαση τους καλοκαιρινούς μήνες. Το φαινόμενο βρίσκεται σε έξαρση σε ολόκληρο τον κόσμο, με τις Αρχές να επιστρατεύουν νέα μέσα, από LED πινακίδες που προειδοποιούν ότι κάποιος πάει ανάποδα, μέχρι τα καρφιά που ακινητοποιούν τα οχήματα, για να μειώσουν τις πιθανότητες ατυχημάτων και δυστυχημάτων.

Οδηγώντας ανάποδα

Είτε είναι από λάθος και αποπροσανατολισμό είτε από ακραία αντικοινωνική συμπεριφορά, τα φαινόμενα οδήγησης στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας είναι, στην πράξη, συχνότερα και πολύ πιο επικίνδυνα απ’ ό,τι δείχνουν οι στατιστικές. Ενίοτε οδηγούν και σε ανείπωτες τραγωδίες, όπως έγινε τον Νοέμβριο του 2022 στην Περιφερειακή Υμηττού. Τότε η 29χρονη ειδικευόμενη γιατρός, είτε λόγω κούρασης είτε επειδή μπερδεύτηκε, έστριψε νωρίτερα και οδήγησε ανάποδα στην περιφερειακή. Το γεγονός ότι ήταν πολύ νωρίς, περίπου στις 5 το πρωί, και είχε λίγη κίνηση, έπαιξε τον ρόλο του, ωστόσο μετά από περίπου 1 χιλιόμετρο το αυτοκίνητό της συγκρούστηκε μετωπικά με ταξί, με τη νεαρή γιατρό να ανασύρεται νεκρή.

protothema.gr