Το προτεινόμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επανακαθορίζει τους όρους ανάπτυξης αιολικών και φωτοβολταϊκών έργων, εισάγοντας αυστηρότερους κανόνες χωροθέτησης με στόχο την ενίσχυση της περιβαλλοντικής προστασίας και τον περιορισμό των συγκρούσεων χρήσεων γης. Ωστόσο, οι νέες ρυθμίσεις προκαλούν ήδη έντονες αντιδράσεις στην αγορά, με φορείς του κλάδου να προειδοποιούν για σημαντικές επιπτώσεις στις επενδύσεις και στη μελλοντική ανάπτυξη των ΑΠΕ.
Στα θετικά του νέου σχεδιασμού, το ΥΠΕΝ επιχειρεί να ενισχύσει την προστασία ευαίσθητων οικοσυστημάτων, διευρύνοντας τις ζώνες αποκλεισμού στις περιοχές Natura μέσω της ένταξης και των Ζωνών Ειδικής Προστασίας. Παράλληλα, θεσπίζονται νέα όρια χωρικής κάλυψης, με πλαφόν 4% για τα αιολικά ανά δημοτική ενότητα και 1,5% για τα φωτοβολταϊκά ανά περιφερειακή ενότητα, με στόχο την αποφυγή υπερσυγκέντρωσης έργων. Θετικά αξιολογούνται επίσης από μέρος της αγοράς οι προβλέψεις για αποστάσεις από οικισμούς, καθώς και η διατήρηση των όρων για ώριμα έργα που έχουν ήδη εξασφαλίσει περιβαλλοντικές εγκρίσεις ή όρους σύνδεσης.
Από την άλλη πλευρά, οι επενδυτές εκτιμούν ότι οι νέοι περιορισμοί μειώνουν δραστικά τον διαθέσιμο χώρο ανάπτυξης. Στα αιολικά, η πρόβλεψη εγκατάστασης νέων έργων μόνο σε 15 μεγάλα νησιά άνω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό περιοχών άνω των 1.200 μέτρων υψομέτρου, θεωρείται ότι περιορίζει σημαντικά τις διαθέσιμες ζώνες, δεδομένου ότι το ισχυρότερο αιολικό δυναμικό της χώρας εντοπίζεται κυρίως σε νησιωτικές και ορεινές περιοχές.
Ιδιαίτερη κριτική ασκείται και στον οριζόντιο αποκλεισμό επενδύσεων σε μικρά νησιά και άγονες νησίδες, με εκπροσώπους του κλάδου να υποστηρίζουν ότι θα μπορούσαν να αξιολογούνται κατά περίπτωση μέσω της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, αντί να αποκλείονται εκ των προτέρων.
Αντίστοιχες επιφυλάξεις εκφράζονται και για τα φωτοβολταϊκά. Ο κλάδος θεωρεί ιδιαίτερα προβληματική την επέκταση της απαγόρευσης εγκατάστασης σε δασικές εκτάσεις πέραν των δασών, καθώς και τον πλήρη αποκλεισμό από όλες τις ζώνες Natura, υποστηρίζοντας ότι μεγάλες εκτάσεις γης τίθενται εκτός σχεδιασμού χωρίς επαρκή τεκμηρίωση.
Παράλληλα, φορείς της αγοράς επικρίνουν τη διαδικασία διαβούλευσης, υποστηρίζοντας ότι δεν προηγήθηκε ουσιαστικός διάλογος με τους εμπλεκόμενους κλάδους. Στον χώρο των αιολικών, οι αντιδράσεις έχουν ήδη οδηγήσει σε έκτακτη κινητοποίηση της ΕΛΕΤΑΕΝ, ενώ στελέχη της αγοράς εκφράζουν ανησυχία ότι το νέο χωροταξικό, το οποίο αναμένεται να καθορίσει την αγορά για πολλά χρόνια, ενδέχεται να επηρεάσει τη μελλοντική ωρίμανση και ανάπτυξη έργων ΑΠΕ.
Θανάσης Κουκάκης
dnews.gr
