Γράφει ο Τηλέμαχος Δρύς.
Η Αλεξανδρούπολη εμφανίζεται το τελευταίο διάστημα ως μια ταχέως αναπτυσσόμενη πόλη στον ενεργειακό τομέα λόγω της εγκατάστασης του FSRU (πλωτή μονάδα LNG), της δημιουργίας μονάδας ηλεκτροπαραγωγής από φυσικό αέριο στην ΒΙΠΕ του Άβαντα και του σχεδίου για την εγκατάσταση του πρώτου στην Ελλάδα πλωτού Αιολικού πάρκου στα ανοιχτά της πόλης.
Τι συμβαίνει, λοιπόν, με αυτή την ενεργειακή έκρηξη στην πόλη μας;
Ποια τα μεγέθη των μονάδων που εγκαθίστανται πλέον στην Αλεξανδρούπολη;
Ποια τα οφέλη και ποιες οι επιπτώσεις από τις ενεργειακές αλλαγές για τους κατοίκους του δήμου μας;
Πώς θα μοιάζει η Αλεξανδρούπολη εφόσον υλοποιηθούν όλα τα ενεργειακά επιχειρηματικά σχέδια στην περιοχή;
Κατ’ αρχάς η πλωτή μονάδα FSRU δημιουργήθηκε για να προσφέρει ενεργειακή ασφάλεια στην περιοχή μετά τις εξελίξεις στην Ουκρανία και τον αποκλεισμό του ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Το σχέδιο είναι να μεταφέρεται φυσικό αέριο από χώρες δυτικών συμφερόντων προς την Ελλάδα και την Νοτιοανατολική Ευρώπη. Φαίνεται πως ο σχεδιασμός πάει τόσο καλά που ετοιμάζεται και δεύτερος FSRU στην Αλεξανδρούπολη για να καλύψει πλέον και τις ανάγκες της Κεντρικής Ευρώπης. Εάν αυτό το έργο υλοποιηθεί, στην Αλεξανδρούπολη θα είναι εγκατεστημένα ΔΥΟ (2) από τα ΤΡΙΑ (3) FSRU που θα έχει η Ελλάδα, ενώ για το σύνολο της Ευρώπης σχεδιάζονται έως το 2030 να υπάρχουν 25 FSRU. Εύλογα μπορεί να ρωτήσει κάποιος, ποιο το όφελος και η ανταπόδοση προς τους κατοίκους της Αλεξανδρούπολης από αυτό το κολοσσιαίο έργο;
Επιπροσθέτως, ως συνέπεια της τεράστιας ποσότητας φυσικού αερίου που θα καταφθάνει στην Αλεξανδρούπολη, η επιχειρηματική κίνηση διευρύνθηκε με την κατασκευή στην ΒΙΠΕ του Άβαντα, Μονάδας Ηλεκτροπαραγωγής από Φυσικό Αέριο.
Η μονάδα αυτή σχεδιάζεται να παραδοθεί προς λειτουργία τον Μάιο του 2027 και θα έχει ονομαστική ισχύ 840 MW.
Ας κάνουμε κάποιες συγκρίσεις. Αυτή την στιγμή η μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα στην χώρα μας είναι η ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑ 5. Η λιγνιτική αυτή μονάδα προσφέρει 660MW. Σε 2 σχεδόν χρόνια λοιπόν, η Αλεξανδρούπολη θα επιβαρύνεται επιπλέον των FSRU και με το μεγαλύτερο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα στην Ελλάδα.
Αξίζει να τονισθεί πως το φυσικό αέριο είναι ορυκτό καύσιμο όπως το πετρέλαιο και ο λιγνίτης. Το φυσικό αέριο σχετίζεται μεν με μικρότερες εκπομπές CO2 σε σχέση με τα άλλα ορυκτά καύσιμα αλλά με μεγαλύτερη εκπομπή Μεθανίου. Το Μεθάνιο θεωρείται επιβλαβές για την ανθρώπινη υγεία και είναι 86 φορές πιο ισχυρό από το CO2 ως προς την συμβολή του στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη. Δεν είναι τυχαίο πως τελευταίες έρευνες στις ΗΠΑ και την Ευρώπη δεν διαφοροποιούν το φυσικό αέριο από τα άλλα ορυκτά καύσιμα σε σχέση με τις επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Ένα ακόμη στοιχείο που αξίζει να τονισθεί είναι πως ο ατμός από πανύψηλες καμινάδες των εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα μπορούν να διασκορπιστούν σε πολλά χιλιόμετρα στον ουρανό. Υπάρχουν σχετικώς, λοιπόν, ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις.
Ποιες θα είναι οι συνέπειες στην υγεία των κατοίκων της Αλεξανδρούπολης και των όμορων περιοχών από αυτή την εξέλιξη;
Ποιος εγγυάται πως οι κάτοικοι της Αλεξανδρούπολης δεν θα έχουν την ίδια τύχη με τους κατοίκους της Πτολεμαΐδας;
Ο ενεργειακός σχεδιασμός της χώρας μας επιβάλει επιπλέον την δημιουργία παράκτιου αιολικού πάρκου στα ανοιχτά της Αλεξανδρούπολης, που μάλλον θα ξεκινά από το Δέλτα του Έβρου και θα φτάνει έως την παραλία Δικέλλων.
Το σχέδιο ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων αναθεωρήθηκε τον Ιούνιο του 2024 καθώς υπήρξαν αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας που ανέστειλαν την δημιουργία των πάρκων στα νησιά του Ιονίου και στα Βορειοανατολικά της Κρήτης.
Τους τελευταίους μήνες έντονες αντιδράσεις υπήρξαν και στην Πάτρα. Με προεξέχουσες την Δημοτική Αρχή και την Περιφερειακή Ενότητα Πάτρας ξεκίνησε ένας αγώνας που συνάσπισε 158 συλλόγους και φορείς της περιοχής ενάντια στην δημιουργία παράκτιου αιολικού πάρκου στην περιοχή του Πατραϊκού Κόλπου.
Κατ΄αυτόν τον τρόπο η Αλεξανδρούπολη φαίνεται θα είναι η μόνη πόλη της Ελλάδος που στο ορίζοντα της δεν θα έχει ορατό το καταγάλανο του Θρακικού Πελάγους και την αναδυόμενη Σαμοθράκη, αλλά τις τεράστιες ανεμογεννήτριες.
Βεβαίως η οπτική όχληση δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα της δημιουργίας παράκτιων αιολικών πάρκων. Μείζων ζήτημα αποτελεί ο επηρεασμός της βιοποικιλότητας στην πανίδα της περιοχής. Η Γερμανική Ένωση Προστασίας της Φύσης και της Βιοποικιλότητας (NABU) εκτιμά πως κάθε έτος τα αιολικά πάρκα σκοτώνουν πάνω από 100.000 πουλιά στην Γερμανία. Συνιστάται λοιπόν τα αιολικά πάρκα να μην βρίσκονται κοντά σε προστατευόμενες περιοχές. Άραγε πόσο συμβατή είναι η δημιουργία ενός τεράστιου παράκτιου αιολικού πάρκου (έως 700 MW) ακριβώς δίπλα στο Δέλτα Έβρου;
Επίσης μείζων ζήτημα τίθεται με τους αλιείς της Αλεξανδρούπολης, Μάκρης και Σαμοθράκης. Σήμερα, σχεδόν στο σύνολο των παράκτιων αιολικών πάρκων απαγορεύεται η αλιεία. Για το συγκεκριμένο θέμα έχει τοποθετηθεί και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Αλιεία που εξέφρασε την ανησυχία της σχετικά με το ότι τα θαλάσσια αιολικά πάρκα είναι πιθανό να μεταβάλλουν την χωρική κατανομή και την αφθονία των θαλάσσιων ειδών.
Που βρισκόμαστε λοιπόν; Οι νέοι ενεργειακοί σχεδιασμοί επιτάσσουν να γίνει η Αλεξανδρούπολη όχι απλά η νέα Πτολεμαΐδα αλλά δύο Πτολεμαΐδες μαζί. Σε μια πόλη που τα τελευταία χρόνια έχει επενδύσει στην ραγδαία τουριστική ανάπτυξη της, φαίνεται πως σύντομα η Αλεξανδρούπολη θα χάσει τα σημαντικά πλεονεκτήματα της ( παραλίες, εστίαση, φιλικότητα προς το περιβάλλον). Εκτός και αν κάποιοι θεωρούν πως μια πόλη με 2 FSRU, με το μεγαλύτερο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο στην Ελλάδα και το μοναδικό παράκτιο αιολικό πάρκο μπροστά στον ορίζοντά της θα είναι ελκυστική για τους τουρίστες.
Το μέλλον της Αλεξανδρούπολης είναι συνδυασμένο με τα ενεργειακά παίγνια στην περιοχή μας; Έχουμε μια καθαρά αστική πόλη που πάντα οι πολίτες της ήταν ανεκτικοί και αποδέχονταν το νέο και το διαφορετικό. Όμως αυτή την στιγμή πρέπει όλοι μας να πάρουμε αποφάσεις που σχετίζονται με το μέλλον του τόπου μας. Ίσως βρισκόμαστε μπροστά σε μια κρίσιμη εποχή ευθύνης για τις Αρχές της πόλης μας αλλά και για μας τους ενεργούς πολίτες.
