Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την απόφαση της ΕΕ να τερματίσει την εξάρτησή της από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, αλλά και να εντείνει τις προσπάθειες για απαλλαγή από τις εκπομπές άνθρακα, η ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στο ενεργειακό τοπίο της Ευρώπης.
Τα τελευταία δύο χρόνια, η ενεργειακή συνεργασία μεταξύ των ΗΠΑ και της Ευρώπης βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο. Το 2022, οι ΗΠΑ υπερδιπλασίασαν τις εξαγωγές LNG στην ΕΕ και, τον Μάρτιο του 2024, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεσμεύτηκαν να συνεχίσουν να ενθαρρύνουν τις επενδύσεις και τους κανονισμούς στη μετάβαση προς την κλιματική ουδετερότητα. Πρώτα απ ‘όλα, προωθώντας την εφαρμογή της παγκόσμιας δέσμευσης για το μεθάνιο. Δεύτερον, με το συντονισμό των πολιτικών για τις τεχνολογίες που αναγνωρίζονται ως ζωτικής σημασίας για την πράσινη μετάβαση, συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής ενέργειας, του υδρογόνου, των ζωτικών ορυκτών και των πρώτων υλών και της δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα.
Οι κρίσιμες εκλογές
Ως εκ τούτου, οι σημερινές εκλογές στις ΗΠΑ αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οιαδήποτε αλλαγή στην κυβέρνηση θα μπορούσε να σημάνει αλλαγή προτεραιοτήτων όσον αφορά την Ευρώπη ως ενεργειακό εταίρο.
Από τις αρχές του 2022, η Ευρώπη έχει εισαγάγει περίπου 206 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) LNG ΗΠΑ, όπως δείχνουν τα στοιχεία του S&P Global Commodity Insights.
Ωστόσο, τον περασμένο Ιανουάριο όταν ο απερχόμενος πρόεδρος Τζο Μπάιντεν ανακοίνωνε παύση στις εκκρεμείς αποφάσεις για τις εξαγωγές LNG σε χώρες που δεν έχουν υπογράψει Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου (όπως η ΕΕ) έως ότου γίνει επανεξέταση από το Υπουργείο Ενέργειας (DOE), πυροδότησαν ανησυχίες.
Ο Λευκός Οίκος διαβεβαίωσε ότι «η ανακοίνωση δεν θα επηρεάσει την ικανότητά μας να συνεχίσουμε να προμηθεύουμε LNG στους συμμάχους μας βραχυπρόθεσμα».
Το ρωσικό αέριο
Υπενθυμίζεται ότι το 2021 η Ρωσία παρείχε παρείχε περίπου 155 bcm ή το 40% της συνολικής προμήθειας φυσικού αερίου της ΕΕ, το οποίο μειώθηκε σε λιγότερο από 50 bcm το 2023. Ταυτόχρονα, η ΕΕ αύξησε τις εισαγωγές LNG των ΗΠΑ, αλλά, σύμφωνα με την Eurogas , εάν δεν πραγματοποιηθούν πρόσθετες εξαγωγικές δυνατότητες LNG των ΗΠΑ, θα κινδυνεύσει να αυξηθεί και να παραταθεί η παγκόσμια ανισορροπία εφοδιασμού.
Μια κυβέρνηση υπό την Κάμαλα Χάρις
Μία κυβέρνηση υπό την Κάμαλα Χάρις θα διατηρήσει τέτοιους περιορισμούς, επιβραδύνοντας ενδεχομένως την ανάπτυξη της εξαγωγικής ικανότητας των ΗΠΑ και συνεπώς επηρεάζοντας την ασφάλεια εφοδιασμού LNG της Ευρώπης. Αυτό θα είχε σημαντικές επιπτώσεις για την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, ειδικά μετά την έναρξη του κάθετου διαδρόμου, ο οποίος βασίζει την επιτυχία του όχι μόνο σε ενισχυμένες διασυνδέσεις και ροές αερίου, αλλά και στο LNG. Σύμφωνα με την S&P Global, οι εισαγωγές LNG από τις ΗΠΑ αναμένεται να συνεχίσουν να διαδραματίζουν βασικό ρόλο στον κάθετο διάδρομο φυσικού αερίου, με τις αμερικανικές εταιρείες να ενδιαφέρονται εξαιρετικά για το έργο, ιδιαίτερα για την επαναεριοποίηση στον τερματικό σταθμό LNG της Αλεξανδρούπολης που τέθηκε πρόσφατα σε λειτουργία . Για παράδειγμα, η αμερικανική εξαγωγέας LNG Venture Global ήταν η τελευταία εταιρεία που υπέγραψε για χωρητικότητα στον ελληνικό τερματικό σταθμό.
Δύσκολες εκτιμήσεις
«Είναι δύσκολο να προβλεφθεί ο αντίκτυπος των αμερικανικών εκλογών στο ενεργειακό τοπίο», λέει στο ceenergynews.com ο Cristian Signoretto, Πρόεδρος της Eurogas, τονίζοντας ότι η εστίαση πρέπει να παραμείνει στη διατήρηση ισχυρών ενεργειακών εταιρικών σχέσεων με τις ΗΠΑ.
«Μια αλλαγή στην ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ μετά τις εκλογές θα μπορούσε πράγματι να επηρεάσει τη στρατηγική ενεργειακής διαφοροποίησης της Ευρώπης, αλλά είναι δύσκολο να προβλεφθεί πώς ακριβώς», τονίζει. «Αυτό που χρειάζεται περισσότερο η Ευρώπη από τις ΗΠΑ είναι ένας σταθερός και προβλέψιμος εφοδιασμός LNG, που να υποστηρίζεται από ένα σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο που επιτρέπει μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και επενδύσεις».
«Με την αναθεώρηση της παύσης στις συμβάσεις LNG και την αντιμετώπιση νομικών και ρυθμιστικών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν ήδη επιτρεπόμενα έργα εξαγωγής LNG των ΗΠΑ, οι ΗΠΑ θα συμβάλουν και πάλι στην αξιοπιστία της εμβάθυνσης της ενεργειακής μας συνεργασίας, ενός μεγάλου πυλώνα της ενεργειακής μας ασφάλειας», συνεχίζει. «Τελικά, με όποιον εισέλθει στη συνέχεια στον Λευκό Οίκο, θα υποστηρίξουμε τη συνέπεια και τη σαφήνεια από την αμερικανική κυβέρνηση σχετικά με τις πολιτικές LNG, καθώς αυτό θα βοηθούσε την Ευρώπη να εξασφαλίσει τον μακροπρόθεσμο ενεργειακό εφοδιασμό που χρειαζόμαστε και να προχωρήσει προς τους κλιματικούς μας στόχους».
Κρίσιμα σημεία
Πράγματι, σύμφωνα με την Eurogas, είναι κρίσιμο για τις ΗΠΑ να αντιμετωπίσουν τις ρυθμιστικές και νομικές αβεβαιότητες σχετικά με τα έργα LNG, «για να εξισορροπήσουν καλύτερα την αγορά μεσοπρόθεσμα/μακροπρόθεσμα εξομαλύνοντας την αστάθεια των τιμών […]. Οποιαδήποτε διακοπή λόγω καθυστερήσεων αδειοδότησης ή νομικών προκλήσεων θα μπορούσε να επηρεάσει την αξιοπιστία αυτής της προμήθειας.»
Ο νόμος για τη μείωση του πληθωρισμού
Ένα άλλο σημαντικό σημείο θα ήταν η παραγωγή καθαρής ενέργειας, με τις εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας και τις πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων να σημειώνουν ιστορικά ρεκόρ, χάρη στην οικονομική υποστήριξη που παρέχεται από τον νόμο για τη μείωση του πληθωρισμού (IRA) , που εγκρίθηκε από τον Πρόεδρο Μπάιντεν το 2022. Εάν αυτή η στήριξη θα συνεχιστεί και μετά οι εκλογές παραμένει ένα σημαντικό ερωτηματικό.
«Μαζί, το Advanced Manufacturing Credit (45X) και το Clean Vehicle Tax Credit (30D), που περιλαμβάνουν απαιτήσεις για εγχώρια και συναφή προμήθεια κρίσιμων ορυκτών και εξαρτημάτων μπαταριών, συνέβαλαν στην ώθηση περισσότερων από 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ σε επενδύσεις σε νέα EV και Έργα κατασκευής μπαταριών ζωτικής σημασίας για τη μείωση της εξάρτησης των ΗΠΑ από τις αλυσίδες εφοδιασμού που κυριαρχούν στην Κίνα», λέει η Lesley Jantarasami, Διευθύνων Σύμβουλος Ενέργειας στο Bipartisan Policy Center.
Η ΕΕ, ως απάντηση, δρομολόγησε τον νόμο για το Net Zero Industry Act (NZIA), αλλά πιο πρόσφατα η έκθεση για το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας , που συντάχθηκε από τον πρώην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, διαπίστωσε ότι η Ευρώπη υστερεί πίσω από τις ΗΠΑ και την Κίνα, ιδίως σε προηγμένες τεχνολογίες. Πράγματι, οι εταιρείες της ΕΕ ξοδεύουν 270 δισεκατομμύρια ευρώ λιγότερα για έρευνα και καινοτομία σε σύγκριση με τις ΗΠΑ.
Η έκθεση υπογράμμιζε ότι ένας από τους λόγους πίσω από αυτό το κενό ήταν η έλλειψη βιομηχανικής στρατηγικής ισοδύναμης με άλλες μεγάλες περιοχές, όπως ο IRA, ο οποίος εκτιμάται ότι παρέχει 40 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ έως 250 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ για την υποστήριξη της κατασκευής καθαρής τεχνολογίας , αφήνοντας την ΕΕ με σημαντικό μειονέκτημα κόστους.
Επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο
Μία επιστροφή Τραμπ στον Λευκό Οίκο θα μπορούσε να σημάνει κατάργηση του νόμου, ο οποίος αναμένεται να επενδύσει πάνω από 1,2 τρισεκατομμύρια δολάρια σε τεχνολογίες για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, συμπεριλαμβανομένων ανεμογεννητριών, ηλιακών συλλεκτών, πυρηνικών αντιδραστήρων, ηλεκτρικών οχημάτων και κατασκευής μπαταριών. Όπως είπε πρόσφατα, όλα τα αδιάθετα κεφάλαια στο πλαίσιο του IRA θα ακυρωθούν. Αυτό μπορεί να δώσει στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των τεχνολογιών. Ωστόσο, θα εμποδίσει τις παγκόσμιες προσπάθειες για μείωση των εκπομπών άνθρακα.
Από την άλλη πλευρά, μια κυβέρνηση της Χάρις θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τον IRA ενώ θα ενθαρρύνει τους πολίτες να υιοθετήσουν μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας και να αγοράσουν ηλεκτρικά οχήματα. Πολλές ευρωπαϊκές εταιρείες είχαν ήδη εγκαταλείψει την Ευρώπη, μεταφέροντας τις δραστηριότητές τους στις ΗΠΑ λόγω των ευνοϊκών φορολογικών κινήτρων, επομένως ακόμη και η συνέχιση του IRA είναι δίκοπο μαχαίρι για την ευρωπαϊκή ενεργειακή βιομηχανία εάν δεν τεθεί σε εφαρμογή ένα πραγματικό ανταγωνιστικό σχέδιο.
Συμφωνία του Παρισιού: Οι ΗΠΑ θα μείνουν ή θα φύγουν;
Τέλος, όπως υπογραμμίζει το ceenergynews, υπάρχει το όλο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής και οι αποφάσεις και οι ενέργειες κάθε κυβέρνησης θα έχουν επιπτώσεις παγκοσμίως.
Η κυβέρνηση Μπάιντεν προσχώρησε ξανά στη Συμφωνία του Παρισιού με τον Πρόεδρο να είναι υπέρμαχος των παγκόσμιων διαπραγματεύσεων για το κλίμα. Υπό την κα Χάρις, η δέσμευση των ΗΠΑ για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής πιθανότατα θα συνεχιστεί, υποστηρίζοντας ευρωπαϊκούς στόχους και διασφαλίζοντας ισχυρότερη διατλαντική εταιρική σχέση όσον αφορά τις δράσεις για το κλίμα. Ωστόσο, η εξερεύνηση των αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου δεν θα σταματούσε ακόμη και υπό τη Χάρις, καθώς αναγνώριζε η ίδια τη σημασία του fracking για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας.
Εάν επανεκλεγεί, ο Τραμπ θα έκανε τις ΗΠΑ να αποσυρθούν ξανά από τη Συμφωνία του Παρισιού, αποδυναμώνοντας τις κλιματικές ενέργειες σε παγκόσμιο επίπεδο. Φυσικά, αυτό θα ασκούσε μεγάλη πίεση στην Ευρώπη, δεδομένου ότι συμβάλλει μόνο στο 9 τοις εκατό των παγκόσμιων εκπομπών , που χρειάζεται την υποστήριξη και τη δέσμευση μεγαλύτερων εκπομπών όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ινδία.
Το αποτέλεσμα των εκλογών θα μπορούσε είτε να ενισχύσει είτε να αμφισβητήσει τις συνεχιζόμενες προσπάθειες ενεργειακής μετάβασης και απαλλαγής από τις εκπομπές άνθρακα της Ευρώπης. Ωστόσο, η διεθνής συνεργασία είναι υψίστης σημασίας ανεξάρτητα από το πολιτικό τοπίο, για την επίτευξη ενεργειακής ασφάλειας και ανθεκτικότητας στο κλίμα.
Πηγή: energypress.gr
