Του Στέφανου Μάρκου
Κάποια στιγμή πριν κάποια χρόνια ενώ περιεργαζόμουν μια έκδοση Οθωμανικών Αρχείων της Τουρκικής Προεδρίας και έπεσα πάνω στη συγκεκριμένη φωτογραφία όπου απεικονίζεται ο Petro Brovic σε άλλες πηγές Djordje Petrobrovic ως μουτασερίφης (mutassarif) της Αλεξανδρούπολης.
Το οξύμωρο είναι ότι ο μουτασερίφης αποτελούσε διοικητή σαντζακίου ενώ η Αλεξανδρούπολη, τότε Dedeagac ουδέποτε υπήρξε τέτοια έδρα. Η ύπαρξη λοιπόν μουτασερίφη στην πόλη μας δείχνει το ιδιαίτερο καθεστώς που επικρατούσε λόγω της σπουδαιότητας της, κυρίως λόγω της λειτουργίας του λιμανιού, της σιδηροδρομικής σύνδεσης και της αυξανόμενης εμπορικής κίνησης. Ουσιαστικά παρόλο που έφερε τον τίτλο του μουτασερίφη μπορούμε να τον χαρακτηρίσουμε ως δήμαρχο σύμφωνα με τα καθήκοντα του.
Μετά από προσωπική έρευνα κατόρθωσα να συγκεντρώσω κάποια στοιχεία για τον πρώτο «δήμαρχο» της Αλεξανδρούπολης.
Φαίνεται να γεννήθηκε στην περιοχή του Κοσόβου ή της Σκόνδρας περίπου το 1850, σερβικής ή μαυροβούνιας καταγωγής, από οικογένεια με στενές σχέσεις με την Οθωμανική Διοίκηση γι’ αυτό και σε νεαρή ηλικία βρέθηκε στην περίφημη Mekteb-i Mülkiye, θα λέγαμε την Ανώτερη Σχολή Διοίκησης.
Μετά από μικρές θητείες σε βοηθητικές διοικητικές θέσεις στα σαντζάκια των Σκοπίων και της Μοσούλης, το 1884 κατόπιν αναδιάρθρωσης της τοπικής διοίκησης, ο Brovic διορίζεται πρώτος μουτασερίφης του Δεδέαγατς, στο πλαίσιο της γενικότερης μεταρρυθμιστικής προσπάθειας για τη βελτίωση της διοίκησης σε λιμενικές πόλεις με συγκοινωνιακή σημασία. Η θητεία του παρόλο που δεν κατάφερα να βρω λεπτομέρειες χαρακτηρίστηκε από την κατασκευή κάποιων δημοσίων έργων όπως η διαπλάτυνση του λιμανιού και οι ισορροπίες που κράτησε λόγω της παρουσίας 7 προξενείων ή προξενικών αντιπροσωπειών που λειτουργούσαν στην Αλεξανδρούπολη Ελλάδα και Γαλλία διατηρούσαν προξενεία, ενώ Μεγάλη Βρετανία, Ρωσία, Αυστροουγγαρία, Ιταλία και Περσία είχαν προξενικούς απεσταλμένους, αργότερα κάποια αναβαθμίστηκαν σε προξενεία).
Το 1888 μετά από σχετική αναφορά στον υπουργό των Εσωτερικών Dâhiliye Nazırı, ο Broviç μετατέθηκε στην Κιουτάχεια, ως σύμβουλος στο τοπικό meclis-i idare. Εκεί υπηρέτησε για τρία χρόνια, πριν αποσυρθεί από την ενεργό υπηρεσία το 1891.
Μετά τη συνταξιοδότησή του, φέρεται να εγκαταστάθηκε στην Καλλίπολη όπου και απεβίωσε γύρω στο 1897. Δεν φαίνεται να άφησε απογόνους και η μνήμη του διατηρήθηκε κυρίως μέσω διοικητικών εγγράφων και φωτογραφικών τεκμηρίων.
Ο Petro Brovic αντιπροσωπεύει ένα διοικητικό μοντέλο όπως αυτό που προέβαλλαν οι μεταρρυθμίσεις του Τανζιμάτ (1839) και του Χαττ-ι Χουμαγιούν (1856).
Η παρουσία των χριστιανών όπως ο Brovic σε διοικητική θέση αντανακλά τις τάσεις της εποχής για την αποτροπή της εθνοτικής πόλωσης.
