Τη μετατροπή του βυζαντινού Κάστρου του Πυθίου σε μουσείο, με παράλληλη τουριστική αξιοποίηση και ανάδειξη της ιστορικής του σημασίας, προτείνει ο σύλλογος «Καστροπολίτες» του Διδυμοτείχου.
Με αφορμή την ανάγκη προστασίας και αξιοποίησης των σημαντικών μνημείων της περιοχής, ο σύλλογος θέτει το ερώτημα γιατί να μην εφαρμοστεί στο Κάστρο του Πυθίου μια αντίστοιχη μουσειακή και τουριστική προσέγγιση με εκείνη που ακολουθήθηκε για την αποκατάσταση και ανάδειξη του Τεμένους Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο.
Για τους «Καστροπολίτες», το Κάστρο του Πυθίου αποτελεί ένα μνημείο ιδιαίτερης ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας, το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό πόλο πολιτισμού και τουρισμού για την ευρύτερη περιοχή του Έβρου.
Όπως επισημαίνει ο σύλλογος, πρόκειται για ένα από τα ελάχιστα και καλύτερα σωζόμενα δείγματα στρατιωτικής βυζαντινής αρχιτεκτονικής του 14ου αιώνα. Η ιδιαίτερη αυτή αξία, σύμφωνα με την πρόταση, επιβάλλει μια διαφορετική προσέγγιση, που δεν θα περιορίζεται στη διατήρηση του μνημείου, αλλά θα στοχεύει στην ενεργή ένταξή του στη σύγχρονη πολιτιστική και τουριστική ζωή της περιοχής.
Από «βουβό κτίσμα» σε ζωντανό μνημείο
Ο σύλλογος υπογραμμίζει ότι το Κάστρο του Πυθίου δεν μπορεί να συνεχίσει «να αντιμετωπίζεται ως ένα βουβό και απρόσωπο κτίσμα του παρελθόντος». Αντίθετα, όπως σημειώνει, χρειάζεται να μετατραπεί σε έναν «ζωντανό οργανισμό» αξιοποίησης και ανάδειξης.
Η πρόταση αφορά ουσιαστικά μια συνολική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται το μνημείο. Η δημιουργία ενός μουσείου θα μπορούσε να δώσει στο Κάστρο έναν νέο ρόλο, επιτρέποντας στους επισκέπτες να γνωρίσουν την ιστορία του, την αρχιτεκτονική του και τη σημασία που είχε για την περιοχή κατά τη βυζαντινή περίοδο.
Παράλληλα, η μουσειακή λειτουργία θα μπορούσε να συνδυαστεί με δράσεις πολιτισμού, εκπαιδευτικά προγράμματα, εκθέσεις και οργανωμένες επισκέψεις, ώστε το Κάστρο να αποτελέσει έναν ενεργό χώρο πολιτισμού και γνώσης.
Η σύγκριση με το Τέμενος Βαγιαζήτ
Στο επίκεντρο της πρότασης των «Καστροπολιτών» βρίσκεται και η σύγκριση με την αποκατάσταση του Τεμένους Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο. Ο σύλλογος θεωρεί ότι η εμπειρία από την αποκατάσταση και την ανάδειξη ενός τόσο σημαντικού μνημείου μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα και για το Κάστρο του Πυθίου.
Το ερώτημα που θέτει είναι κατά πόσο θα μπορούσε να ακολουθηθεί μια αντίστοιχη λογική, προσαρμοσμένη φυσικά στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάστρου, ώστε το μνημείο να αποκτήσει έναν σαφή μουσειακό και τουριστικό προσανατολισμό.
Μια τέτοια εξέλιξη, σύμφωνα με την πρόταση, δεν θα αφορούσε μόνο την προστασία ενός σημαντικού βυζαντινού μνημείου, αλλά θα μπορούσε να συμβάλει συνολικότερα στην πολιτιστική και τουριστική ανάπτυξη της περιοχής.
Στόχος η ανάδειξη της ιστορικής κληρονομιάς
Η πρόταση των «Καστροπολιτών» εντάσσεται στη γενικότερη συζήτηση για την ανάγκη ανάδειξης της πλούσιας ιστορικής κληρονομιάς του Διδυμοτείχου και του Έβρου. Η περιοχή διαθέτει ένα ιδιαίτερα σημαντικό απόθεμα μνημείων διαφορετικών ιστορικών περιόδων, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας οργανωμένης πολιτιστικής διαδρομής.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Κάστρο του Πυθίου θα μπορούσε να αποκτήσει έναν πιο ενεργό ρόλο, λειτουργώντας όχι μόνο ως διατηρητέο μνημείο αλλά και ως σημείο αναφοράς για την ιστορία και τον πολιτισμό της περιοχής.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με τους «Καστροπολίτες», είναι το Κάστρο να πάψει να αποτελεί έναν χώρο που απλώς διασώζει τη μνήμη του παρελθόντος και να μετατραπεί σε έναν χώρο που «μιλά» στους σύγχρονους επισκέπτες, συνδέοντας την ιστορία με την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και τον τουρισμό.
Η πρόταση για τη δημιουργία μουσείου στο Κάστρο του Πυθίου ανοίγει έτσι τη συζήτηση για το μέλλον ενός από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία του Έβρου και για το πώς αυτό θα μπορούσε να αξιοποιηθεί προς όφελος τόσο της τοπικής κοινωνίας όσο και των επισκεπτών της περιοχής.
