Σε μία από τις πιο ουσιαστικές κοινωνικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών, το υπουργείο Εργασίας φαίνεται να οδηγείται στην επέκταση του επιδόματος ασθενείας και στους μη μισθωτούς, καλύπτοντας ένα χρόνιο κενό του ασφαλιστικού συστήματος που αφορά εκατοντάδες χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες. Η αλλαγή, εφόσον υλοποιηθεί, θα φέρει την Ελλάδα και τον ΕΦΚΑ πιο κοντά στις ευρωπαϊκές πρακτικές και θα σηματοδοτήσει την πρώτη φορά που η ασθένεια θα αντιμετωπίζεται ως ασφαλιστικός κίνδυνος για όλους, ανεξαρτήτως μορφής απασχόλησης.
Να σημειωθεί ότι με τον νόμο Κατρούγκαλου και παρά την ενοποίηση του συνόλου των ασφαλιστικών ταμείων στον ΕΦΚΑ, το καθεστώς επιδόματος ασθενείας –όπως και μια σειρά από σημαντικές παροχές σε είδος και σε χρήμα– παραμένει βαθιά άνισο.
Ετσι, οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα (πρώην ΙΚΑ) λαμβάνουν κλιμακωτή κάλυψη, με συμμετοχή τόσο του εργοδότη όσο και του ΕΦΚΑ, όπου μετά τον πρώτο μήνα ασθενείας το εισόδημά τους περιορίζεται στο 50% του ημερομισθίου. Στους εργαζομένους του δημόσιου τομέα καταβάλλεται το 100% του μισθού, με κάλυψη του εργοδότη, ενώ ειδικές κατηγορίες –όπως οι δημοσιογράφοι του ΕΤΑΠ-ΜΜΕ– απολαμβάνουν πλήρη κάλυψη από τον ΕΦΚΑ.
Στον αντίποδα, οι μη μισθωτοί βρίσκονται σχεδόν καθολικά εκτός συστήματος. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες δεν δικαιούνται επίδομα ασθενείας, οι αγρότες δεν καλύπτονται ούτε για ασθένεια ούτε για εργατικό ατύχημα, ενώ και οι μηχανικοί, οι γιατροί και οι δικηγόροι στερούνται παροχής, με ελάχιστες εξαιρέσεις.
Το αποτέλεσμα είναι ότι πάνω από 1,3 εκατ. ασφαλισμένοι δεν έχουν καμιά εισοδηματική προστασία σε περίπτωση σοβαρής ασθένειας.
Η επικρατέστερη προσέγγιση προβλέπει χορήγηση επιδόματος ασθενείας σε όλους τους μη μισθωτούς από την 31η ημέρα ανικανότητας, με βάση το τεκμαρτό ημερομίσθιο της ασφαλιστικής κλάσης και έπειτα από γνωμοδότηση υγειονομικής επιτροπής.
Στην πράξη, πρόκειται για επίδομα «βαριάς ασθένειας», που καλύπτει τις περιπτώσεις όπου η απώλεια εισοδήματος γίνεται πραγματικά κρίσιμη.
Μη μισθωτοί
Σενάριο 1: Παροχή ασθένειας και ατυχήματος κατ’ αναλογία με το πρώην ΙΚΑ, με βάση υπολογισμού το τεκμαρτό ημερομίσθιο βάσει ασφαλιστικής κλάσης, αλλά για βεβαιωμένες ημέρες ανικανότητας για εργασία, περισσότερες από 30. Στην πράξη, το επίδομα θα καταβάλλεται από την 31η ημέρα ανικανότητας και μετά.
Κερδισμένοι με αυτό το σενάριο θα είναι οι αγρότες, οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι μηχανικοί, οι γιατροί και οι δικηγόροι της επαρχίας.
Σενάριο 2: Ιδιο με το σενάριο 1, αλλά για βεβαιωμένες ημέρες ανικανότητας πάνω από 15. Δηλαδή η πληρωμή του επιδόματος θα γίνεται από τη 16η ημέρα.
Σενάριο 3: Παροχή μόνο εργατικού ατυχήματος, κατ’ αναλογία του πρώην ΟΑΕΕ, αλλά με βάση υπολογισμού το τεκμαρτό ημερομίσθιο και για βεβαιωμένες ημέρες ανικανότητας για εργασία πάνω από 30. Δηλαδή, η πληρωμή θα γίνεται από την 1η ημέρα, εφόσον υπάρχει αναρρωτική άδεια άνω των 30.
Κερδισμένοι θα είναι αγρότες, μηχανικοί, γιατροί, δικηγόροι της επαρχίας.
Με συντηρητικές παραδοχές και λαμβάνοντας ως ένα πιθανό τεκμαρτό ημερομίσθιο της τάξης των 35 ευρώ, ένας ελεύθερος επαγγελματίας θα μπορεί να λάβει επίδομα κοντά στα 17,5 ευρώ την ημέρα, με μέση διάρκεια καταβολής τις 30 ημέρες. Το ετήσιο κόστος, ακόμη κι αν λάβει το 5% των μη μισθωτών, εκτιμάται στα 30-40 εκατ. ευρώ.
Για το σύνολο των μη μισθωτών μια τέτοια ρύθμιση περιορίζει τον κίνδυνο οριστικής εξόδου από την αγορά εργασίας λόγω μιας παρατεταμένης ασθένειας.
Ρούλα Σαλούρου
Πηγή kathimerini.gr
