Δύο σημαντικοί αρχαιολογικοί και περιβαλλοντικοί προορισμοί της Βόρειας Ελλάδας, η Σαμοθράκη και η Θάσος, εντάσσονται στο νέο δίκτυο έγκαιρου εντοπισμού πυρκαγιών και πυροπροστασίας που αναπτύσσεται σε αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία σε ολόκληρη τη χώρα.
Στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Πολιτικής Προστασίας «ΑΙΓΙΣ», η ανάπτυξη των συστημάτων προχωρά με στόχο την ενίσχυση της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ταχύτερη επιχειρησιακή αντίδραση του Πυροσβεστικού Σώματος σε περίπτωση πυρκαγιάς.
Ειδικότερα, μέσα στον Σεπτέμβριο προγραμματίζεται η εγκατάσταση και λειτουργία συστημάτων στη Σαμοθράκη και τη Θάσο, δύο νησιά με ιδιαίτερη αρχαιολογική, φυσική και τουριστική σημασία. Η ένταξή τους στο δίκτυο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι δασικές και αγροτοδασικές εκτάσεις, σε συνδυασμό με την παρουσία σημαντικών αρχαιολογικών χώρων, καθιστούν την έγκαιρη ανίχνευση μιας ενδεχόμενης πυρκαγιάς κρίσιμο παράγοντα για την προστασία τόσο του φυσικού περιβάλλοντος όσο και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Ήδη λειτουργούν οκτώ συστήματα
Το νέο δίκτυο έχει ήδη περάσει από τη φάση του σχεδιασμού στην επιχειρησιακή εφαρμογή. Οκτώ συστήματα βρίσκονται σε λειτουργία, καλύπτοντας τον Μυστρά, την Επίδαυρο, τις Μυκήνες, το Δίον, τον Πλαταμώνα, την Αφαία Αίγινας, την Περιστεριά Μεσσηνίας και την Αρχαία Ολυμπία.
Μάλιστα, η αποτελεσματικότητα της τεχνολογίας καταγράφηκε ήδη στην πράξη. Στις 31 Ιουλίου 2026, πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στα Φίχτια Αργολίδας, εντός της εμβέλειας επιτήρησης του συστήματος των Μυκηνών, εντοπίστηκε από το σύστημα πυρανίχνευσης. Ακολούθησε αυτοματοποιημένη ειδοποίηση προς το Συντονιστικό Κέντρο Ελέγχου, παρέχοντας άμεσα εικόνα και δεδομένα για το περιστατικό.
22 συστήματα σε πλήρη ανάπτυξη
Έως τις 31 Αυγούστου προβλέπεται να τεθούν σε λειτουργία ακόμη έξι συστήματα, στην Ακρόπολη, το Ανάκτορο του Νέστορος, την Αρχαία Μεσσήνη, τον Όσιο Λουκά, τη Νικόπολη Πρεβέζης και τη Φαιστό.
Τον Σεπτέμβριο θα ακολουθήσουν ακόμη οκτώ εγκαταστάσεις, μεταξύ άλλων στη Σαμοθράκη και τη Θάσο, αλλά και στην Κνωσό, τους Δελφούς, το Τατόι, το Άγιον Όρος, τη Σούριζα Λαυρεωτικής και τη Δωδώνη.
Με την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων φάσεων, συνολικά 22 συστήματα θα βρίσκονται σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία, δημιουργώντας ένα εκτεταμένο δίκτυο επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης σε σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς.
Τα συστήματα συνδυάζουν θερμικές και οπτικές κάμερες με δυνατότητα περιστροφής 360 μοιρών, τηλεχειριζόμενες κάμερες και χαρτογραφική απεικόνιση των εστιών. Παράλληλα, περιλαμβάνουν μετεωρολογικούς σταθμούς, Κέντρα Ελέγχου και, σε επιλεγμένους χώρους, φορητά κανόνια πυρόσβεσης.
Για τη Σαμοθράκη και τη Θάσο, η ένταξη στο δίκτυο σημαίνει ένα ακόμη επίπεδο προστασίας απέναντι στον κίνδυνο των πυρκαγιών, με την τεχνολογία να λειτουργεί ως «μάτια» της Πολιτικής Προστασίας και να μεταφέρει σε πραγματικό χρόνο κρίσιμες πληροφορίες στις αρμόδιες επιχειρησιακές δομές.
Το έργο υλοποιείται μέσω του «ΑΙΓΙΣ» με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενώ η διαγωνιστική διαδικασία για την προμήθεια και εγκατάσταση των συστημάτων διενεργήθηκε από το Υπερταμείο. Στόχος είναι η αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών μέσων για την έγκαιρη προειδοποίηση, τη συνεχή επιτήρηση και την ταχύτερη αντιμετώπιση των πυρκαγιών, προστατεύοντας παράλληλα τον φυσικό πλούτο και την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.
