Η έλλειψη ολοκληρωμένης καταγραφής των ρεμάτων και των χειμάρρων τού Έβρου συνιστά σημαντικό κενό στον σχεδιασμό της αντιπλημμυρικής προστασίας, καθώς χωρίς ακριβή στοιχεία για τη θέση, την κατάσταση, την παροχή και τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους είναι δύσκολο να ιεραρχηθούν οι αναγκαίες παρεμβάσεις.
Το κενό αυτό επιχειρεί να καλύψει η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου Μητρώου Ρεμάτων στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου, το οποίο θα συγκεντρώσει για πρώτη φορά σε ενιαίο ψηφιακό σύστημα το σύνολο των διαθέσιμων πληροφοριών για το υδρογραφικό δίκτυο της περιοχής. Στόχος είναι η βελτίωση του σχεδιασμού των αντιπλημμυρικών έργων, η αποτελεσματικότερη συντήρηση των υφιστάμενων υποδομών και, κυρίως, η έγκαιρη αναγνώριση και πρόληψη κινδύνων από πλημμυρικά φαινόμενα.
Η πράξη «Σύνταξη Μητρώου Ρεμάτων», με συνολικό προϋπολογισμό 1,02 εκατ. ευρώ, εντάχθηκε στο Ειδικό Πρόγραμμα Αντιμετώπισης και Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών 2026-2030, στον άξονα προτεραιότητας για την αύξηση της ανθεκτικότητας κρίσιμων υποδομών και υπηρεσιών απέναντι σε φυσικές καταστροφές.
Πλήρης καταγραφή του υδρογραφικού δικτύου
Στο επίκεντρο του έργου βρίσκεται η συστηματική καταγραφή όλων των υδατορευμάτων της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου, από τους μεγάλους χειμάρρους και τα ρέματα μέχρι τα μικρότερα ρυάκια, συμπεριλαμβανομένων των παραποτάμων του ποταμού Έβρου. Από την καταγραφή εξαιρείται ο ίδιος ο ποταμός Έβρος, ωστόσο θα συμπεριληφθούν οι παραπόταμοί του, ώστε να αποτυπωθεί όσο το δυνατόν πληρέστερα το δίκτυο των υδάτινων διαδρομών που διαμορφώνουν τις λεκάνες απορροής της περιοχής.
Δεν πρόκειται, ωστόσο, για μια απλή χαρτογράφηση των ρεμάτων. Κάθε υδάτινη οντότητα θα αποκτήσει τη δική της ολοκληρωμένη «ταυτότητα», στην οποία θα καταγράφονται τα γεωμετρικά, υδραυλικά και τεχνικά χαρακτηριστικά της. Μεταξύ άλλων, θα αποτυπωθούν η θέση και το μήκος της, τα στοιχεία που αφορούν την παροχή της, καθώς και τα δεδομένα που σχετίζονται με τη λειτουργία και την κατάσταση της υδάτινης διαδρομής.
Παράλληλα, θα καταγραφούν οι υποδομές και τα τεχνικά έργα που βρίσκονται κατά μήκος κάθε ρέματος. Πρόκειται για στοιχεία ιδιαίτερης σημασίας, καθώς η παρουσία γεφυρών, τεχνικών διαβάσεων και άλλων κατασκευών μπορεί να επηρεάζει τη ροή του νερού και να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα κατά την αξιολόγηση της αντιπλημμυρικής συμπεριφοράς μιας περιοχής.
Επιπλέον, θα προσδιοριστούν οι αποδέκτες κάθε λεκάνης απορροής, προκειμένου να υπάρχει σαφέστερη εικόνα της διαδρομής που ακολουθούν τα ύδατα και των περιοχών στις οποίες καταλήγουν.
Στο ίδιο αρχείο το ιστορικό πλημμυρών, οι μελέτες και τα έργα υποδομής
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη συγκέντρωση του ιστορικού των παρεμβάσεων που έχουν πραγματοποιηθεί στα υδατορεύματα, αλλά και των μελετών και έργων που έχουν σχεδιαστεί ή βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
Στο Μητρώο θα ενσωματωθούν οι διαθέσιμες πληροφορίες για προηγούμενες τεχνικές παρεμβάσεις, υφιστάμενες μελέτες, έργα που υλοποιούνται, οριοθετήσεις ρεμάτων, καθώς και πλημμυρικά φαινόμενα που έχουν καταγραφεί κατά το παρελθόν. Με αυτόν τον τρόπο, κάθε υδάτινη οντότητα δεν θα αποτυπώνεται μόνο ως προς τα σημερινά φυσικά και τεχνικά χαρακτηριστικά της, αλλά θα συνοδεύεται και από το ιστορικό των παρεμβάσεων και των προβλημάτων που έχουν παρουσιαστεί στην περιοχή της.
Η συλλογή και διασταύρωση των πληροφοριών θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με ένα ευρύ δίκτυο εμπλεκόμενων φορέων. Σε αυτό περιλαμβάνονται αρμόδια υπουργεία, οι δήμοι, οι ΤΟΕΒ, οι ΔΕΥΑ, η Εγνατία Οδός, η ΕΡΓΟΣΕ, τα Δασαρχεία, οι υπηρεσίες Πολιτικής Προστασίας και οι αρμόδιες υπηρεσίες Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ).
Η συμμετοχή των φορέων αυτών θεωρείται καθοριστική, καθώς διαθέτουν διαφορετικά τμήματα της πληροφορίας που απαιτείται για την ολοκληρωμένη αποτύπωση του υδρογραφικού δικτύου. Η συγκέντρωσή τους σε ένα κοινό σύστημα θα επιτρέψει την καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων και θα περιορίσει τον κατακερματισμό των πληροφοριών που μέχρι σήμερα δυσχεραίνει τον σχεδιασμό των τεχνικών παρεμβάσεων.
Ψηφιακή βιβλιοθήκη με πλήρη εικόνα για κάθε ρέμα
Το βασικό παραδοτέο του έργου θα είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος, το οποίο θα περιλαμβάνει ψηφιακή βιβλιοθήκη και οργανωμένη ηλεκτρονική βάση δεδομένων.
Στην ψηφιακή βιβλιοθήκη θα συγκεντρωθούν στοιχεία όπως οι οριοθετήσεις των ρεμάτων, τα τεχνικά έργα, οι συντεταγμένες και τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά τους. Παράλληλα, η βάση δεδομένων θα οργανωθεί με τη μορφή ξεχωριστής ηλεκτρονικής καρτέλας για κάθε υδάτινη οντότητα, η οποία θα διαθέτει επιμέρους ενότητες με τις πληροφορίες που θα έχουν συλλεχθεί.
Το σύστημα θα παρέχει τη δυνατότητα ενημέρωσης των στοιχείων, αναζήτησης και εξαγωγής δεδομένων ανάλογα με τις ανάγκες των υπηρεσιών. Η πρόσβαση θα είναι διαθέσιμη σε εξουσιοδοτημένους χρήστες, ενώ η Τεχνική Υπηρεσία της Περιφέρειας θα μπορεί να ανατρέχει σε μια ενιαία πηγή πληροφόρησης για κάθε ρέμα, χωρίς να χρειάζεται να αναζητά αποσπασματικά στοιχεία σε διαφορετικές υπηρεσίες και αρχεία.
Η δημιουργία αυτής της ψηφιακής υποδομής αναμένεται να αποτελέσει ένα ουσιαστικό εργαλείο για τον προγραμματισμό των τεχνικών παρεμβάσεων. Με την πλήρη εικόνα του υδρογραφικού δικτύου, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να εντοπίζουν ευκολότερα τα σημεία που χρήζουν προτεραιότητας, να αξιολογούν τις ανάγκες συντήρησης και να σχεδιάζουν νέα αντιπλημμυρικά έργα με βάση συγκεντρωμένα και τεκμηριωμένα δεδομένα.
Πρόληψη και ιεράρχηση των αντιπλημμυρικών έργων
Το ζητούμενο του Μητρώου Ρεμάτων είναι η αξιοποίηση των πληροφοριών για τη μετάβαση σε έναν πιο οργανωμένο και τεκμηριωμένο σχεδιασμό αντιπλημμυρικής προστασίας.
Η δυνατότητα να είναι γνωστά τα χαρακτηριστικά κάθε ρέματος, τα τεχνικά έργα που παρεμβάλλονται στην πορεία του, τα πλημμυρικά φαινόμενα που έχουν εκδηλωθεί και οι παρεμβάσεις που έχουν προηγηθεί μπορεί να βοηθήσει την Περιφέρεια να εντοπίζει κρίσιμα σημεία και να ιεραρχεί τις ανάγκες της.
Έτσι, ο σχεδιασμός δεν θα βασίζεται μόνο σε μεμονωμένες καταγραφές προβλημάτων ή στην ανάγκη αποκατάστασης ζημιών μετά την εκδήλωση μιας πλημμύρας, αλλά θα διαθέτει ένα συνολικό υπόβαθρο πληροφοριών για την πρόληψη και την προετοιμασία των απαιτούμενων έργων.
Η συγκεκριμένη διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τον Έβρο, όπου η διαχείριση των υδάτων και η αντιπλημμυρική προστασία αποτελούν κρίσιμα ζητήματα για την ασφάλεια οικισμών, υποδομών και παραγωγικών δραστηριοτήτων.
Ορίζοντας υλοποίησης έως τον Αύγουστο του 2029
Σύμφωνα με την απόφαση ένταξης, η υλοποίηση της πράξης προβλέπεται να ξεκινήσει την 1η Δεκεμβρίου 2027 και να ολοκληρωθεί στις 31 Αυγούστου 2029.
Με την ολοκλήρωσή του, το έργο φιλοδοξεί να δημιουργήσει για την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου μια ενιαία ψηφιακή υποδομή γνώσης για το σύνολο σχεδόν του υδρογραφικού της δικτύου, προσφέροντας στις αρμόδιες υπηρεσίες τα απαραίτητα εργαλεία για πιο στοχευμένες παρεμβάσεις, καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και αποτελεσματικότερη πρόληψη των πλημμυρικών κινδύνων.
makedonikanea.gr



