Καθώς τα καλοκαίρια γίνονται όλο και πιο θερμά, με τους καύσωνες να σπάνε ρεκόρ θερμοκρασίας στην Ελλάδα και παγκοσμίως, τα ζώα εργασίας, οι σιωπηλοί σύμμαχοι σε πολλές ανθρώπινες δραστηριότητες, βιώνουν έναν αόρατο, αλλά σκληρό πόλεμο. Άλογα, γαϊδούρια, μουλάρια, βοοειδή και σκυλιά που χρησιμοποιούνται για μεταφορές, αγροτικές εργασίες ή ακόμα και τουριστικές δραστηριότητες, βρίσκονται αντιμέτωπα με ακραίες συνθήκες θερμοκρασίας που απειλούν άμεσα τη ζωή τους.

Τα Ζώα της Καθημερινότητας

Στα νησιά του Αιγαίου, όπως η Σαντορίνη, τα μουλάρια χρησιμοποιούνται ακόμα και σήμερα για να ανεβάζουν τουρίστες από το λιμάνι στα ψηλότερα σημεία του νησιού. Στον ορεινό όγκο της Ηπείρου ή στα χωριά της Πελοποννήσου, τα γαϊδούρια συνεχίζουν να εξυπηρετούν σε δύσβατες περιοχές, μεταφέροντας υλικά ή τρόφιμα. Και στις πεδιάδες της Θεσσαλίας ή της Μακεδονίας, βοοειδή συμμετέχουν σε γεωργικές εργασίες, έστω και περιορισμένα πλέον. Όλα αυτά τα ζώα, εργάζονται καθημερινά, συχνά υπό τον καυτό ήλιο, χωρίς επαρκή πρόσβαση σε νερό ή σκιά.

Φυσιολογία και Θερμική Κατάρρευση

Τα ζώα, όπως και οι άνθρωποι, υποφέρουν από τη θερμοπληξία. Όμως δεν έχουν την ίδια ικανότητα να εκφράσουν την ταλαιπωρία τους. Τα άλογα, για παράδειγμα, ιδρώνουν μεν, αλλά η αποβολή θερμότητας είναι πιο δύσκολη όταν ο αέρας είναι ξηρός και καυτός. Ένα ζώο που εργάζεται υπό ήλιο και θερμοκρασίες άνω των 35°C κινδυνεύει από αφυδάτωση, μυϊκή εξάντληση, ακόμα και θάνατο, εάν δεν του δοθούν τα απαραίτητα διαλείμματα και υγρά.

Νομοθεσία και Εφαρμογή

Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες προδιαγραφές για την εργασία των ζώων, ιδιαίτερα υπό ακραίες καιρικές συνθήκες. Ο Κτηνιατρικός Κώδικας, όπως και σχετικές οδηγίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, ορίζουν ότι δεν επιτρέπεται η εργασία των ζώων όταν η θερμοκρασία ξεπερνά τους 35°C χωρίς σκιά και νερό. Παράλληλα, οι Δήμοι είναι υποχρεωμένοι να προχωρούν σε ελέγχους. Παρ’ όλα αυτά, στην πράξη η εφαρμογή αυτών των μέτρων είναι αποσπασματική και σε πολλές περιπτώσεις σχεδόν ανύπαρκτη.

Η Ευθύνη των Πολιτών και των Εργοδοτών

Οι ιδιοκτήτες των ζώων εργασίας έχουν όχι μόνο νομική, αλλά κυρίως ηθική ευθύνη. Η αναγνώριση της συμβολής αυτών των ζώων στη ζωή και την οικονομία μας πρέπει να συνοδεύεται από σεβασμό και μέριμνα. Τα ζώα πρέπει να εργάζονται μόνο σε ώρες χαμηλής θερμοκρασίας, να έχουν πρόσβαση σε καθαρό νερό, ξεκούραση και κατάλληλη σκίαση.

Ομοίως, οι τουρίστες που επισκέπτονται περιοχές όπου ζώα χρησιμοποιούνται σε δραστηριότητες, οφείλουν να είναι ευαισθητοποιημένοι και να αρνούνται να συμμετάσχουν σε διαδρομές που γίνονται υπό ακραίες θερμοκρασίες. Η ζήτηση δημιουργεί την προσφορά.

Μια Κοινωνία που Μετριέται με τη Συμπόνια της

Η ευημερία των ζώων εργασίας εν μέσω καύσωνα δεν είναι πολυτέλεια , είναι δείκτης πολιτισμού. Η απραξία μπροστά στον πόνο αυτών των έμβιων όντων δεν δικαιολογείται. Αν θέλουμε να μιλάμε για μια σύγχρονη κοινωνία με αξίες, πρέπει να φροντίσουμε όχι μόνο για την ανθρώπινη ανθεκτικότητα στην κλιματική κρίση, αλλά και για τη ζωική.

Διότι, εν τέλει, ένας κόσμος που σέβεται τα ζώα του, είναι ένας κόσμος που σέβεται και τον ίδιο τον εαυτό του.

Β.Μ.

Κάθε Τρίτη στις 7.00- Τα ζωα στο προσκήνιο.

Συμβουλές, προτάσεις και ιστορίες από όλους και για όλους τους φιλόζωους.

Στείλτε μας και την δική σας ιστορία! ( [email protected])