Τις παθογένειες του παρελθόντος επιχειρεί να θεραπεύσει το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων που θα εφαρμοστεί από τους Δήμους

Για αλλαγή σελίδας στη διαχείριση των απορριμμάτων με σύμμαχο την αυτοδιοίκηση είναι αποφασισμένο το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε μία προσπάθεια να θεραπευτούν παθογένειες του παρελθόντος τόσο όσον αφορά την ανακύκλωση, όσο και τη διαχείριση ογκωδών, μπαζών και άλλων αποβλήτων που για τους Δήμους είναι «τέρατα» που κοστίζουν πολύ ακριβά.

Στόχος του ΥΠΕΝ, στο πλαίσιο της εφαρμογής του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων, είναι να δουλέψει μαζί με τους Δήμους πάνω σ’ ένα ολιστικό σχέδιο, με τη φιλοδοξία αυτό να αποτελέσει μεταρρύθμιση για τα απορρίμματα. Η ηγεσία του ΥΠΕΝ αναγνωρίζει ότι η διαχείριση των αποβλήτων στην Ελλάδα βρίσκεται πλέον σε οριακό σημείο και ότι συνολικά η εικόνα της δεν είναι καλή. Για τον λόγο αυτό προσδοκά οφέλη από την εφαρμογή του σχεδίου, με έμφαση στην πολύπαθη ανακύκλωση που βρίσκεται σε πολύ χαμηλά ποσοστά και πολύ μακριά από τον ευρωπαϊκό στόχο του 50% έως το 2030.

Οι δήμαρχοι από την πλευρά τους βλέπουν θετικά την εφαρμογή του νέου σχεδίου, ωστόσο δηλώνουν προβληματισμένοι και ανήσυχοι για τις θλιβερές εικόνες σε κατά τόπους περιοχές, που ασυνείδητοι μετατρέπουν σε απέραντους μπαζότοπους και χώρους απόθεσης διαφόρων αποβλήτων. Ο πονοκέφαλός τους μάλιστα γίνεται μεγαλύτερος λόγω του τεράστιου κόστους για τη μεταφορά και απομάκρυνση αυτών των απορριμμάτων καθώς η ευθύνη δεν είναι δική τους, αλλά των ίδιων των πολιτών που τα αποθέτουν ανεξέλεγκτα.

Στη Χαλκιδική, που αυτή την περίοδο σφύζει από τουρισμό, αλλά και σε πολλές περιοχές περιφερειακά της Θεσσαλονίκης, οι Δήμοι είναι ήδη στα όριά τους καθώς, όπως λένε οι δήμαρχοι, «το πρωί τα καθαρίζουμε και το βράδυ τα ξαναγεμίζουν», ενώ καταγγέλλουν ανυπαρξία αστυνόμευσης που ενδεχομένως να περιόριζε το πρόβλημα.

Για το θέμα αυτό πάντως ο γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ Μανώλης Γραφάκος ξεκαθάρισε στους δημάρχους ότι «δεν είναι δουλειά της αυτοδιοίκησης να μαζεύει τα μπάζα. Σύντομα θα γίνει αυστηροποίηση της νομοθεσίας, ενώ με τη δημιουργία μιας νέας εφαρμογής θα αντιμετωπιστεί και η σοβαρή περιβαλλοντική πληγή των αποβλήτων ανακαίνισης».

«Ή αλλάζουμε ή βουλιάζουμε»

Τους προβληματισμούς των δημάρχων από τη Θεσσαλονίκη και ευρύτερα την Κεντρική Μακεδονία άκουσε με μεγάλη προσοχή ο γενικός γραμματέας κ. Γραφάκος, κατά την παρουσίαση των βασικών αξόνων του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων που πραγματοποιήθηκε στο δημαρχείο της Θέρμης.

«Μπορεί να έγιναν βήματα, αλλά έχουμε πολύ δρόμο για τον ευρωπαϊκό στόχο. Οπότε το δίλημμα είναι ή αλλάζουμε ή βουλιάζουμε. Και για την αλλαγή αυτή θα δουλέψουμε όλοι μαζί, καθώς αυτό το στοίχημα δεν έχει κομματική φανέλα» υπογράμμισε ο γενικός γραμματέας.

Είπε πάντως ότι το σχέδιο διαχείρισης των αποβλήτων είναι ένα καλό σχέδιο. «Είναι ό,τι καλύτερο υπάρχει τα τελευταία 35 χρόνια. Είναι μια σημαντική μεταρρύθμιση για τη διαχείριση των αποβλήτων» σημείωσε ο ίδιος.

Ο κ. Γραφάκος δεν παρέλειψε ωστόσο να τονίσει ότι πρόθεση της κυβέρνησης είναι να επισημοποιήσει τη μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο διαχείρισης καθώς η Ελλάδα, είπε, διαθέτει πλέον νέο θεσμικό πλαίσιο εναρμονισμένο με την ΕΕ, νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων, Ρυθμιστική Αρχή (ΡΑΑΕΥ) με αρμοδιότητες σε απόβλητα, ενέργεια και ύδατα, 800 εκατ. ευρώ -με προοπτική αύξησης- για χρηματοδότηση υποδομών και έχει κάνει σημαντική πρόοδο όσον αφορά τη μείωση προστίμων της ΕΕ.

Οι άξονες του εθνικού σχεδίου

Οι βασικοί άξονες του ολιστικού σχεδίου για τη Διαχείριση των Αποβλήτων προβλέπουν:

01

Ολιστικά Σχέδια Χωριστής Συλλογής

Προβλέπεται η οργάνωση, εκ μέρους των ΦοΔΣΑ, ρευμάτων χωριστής συλλογής για λογαριασμό κάποιων δήμων. Παράλληλα, η συλλογή των ανακυκλώσιμων υλικών θα γίνεται σε ζεύγος δύο κάδων ανά 60 κατοίκους, ενώ πριν προβλεπόταν ένας ανά 75, οι δήμοι θα ανακουφιστούν ώστε να αξιοποιήσουν το προσωπικό τους καλύτερα και η πολιτεία θα χρηματοδοτήσει ένα μεγάλο κομμάτι του εξοπλισμού.

02

Νέα συμφωνία με υπόχρεους παραγωγούς

Σημαντική θεσμική εξέλιξη αποτελεί η καταρχήν συμφωνία για τριπλασιασμό των εισφορών των υπόχρεων παραγωγών (περίπου 100 εκατ. ευρώ ετησίως) ώστε: Να αναλάβουν τη συλλογή των ανακυκλώσιμων και να απελευθερώσουν ανθρώπινο δυναμικό από τους δήμους.

03

Εφαρμογή του DRS (Deposit Return System)

Το σύστημα επιστροφής φιαλών αφορά 4,5-5 δισ. μπουκάλια τον χρόνο. Το πλάνο προβλέπει: 3.000 αυτόματους μηχανισμούς, 10.000 χειροκίνητα σημεία, ετήσια χρηματοδότηση 50 εκατ. ευρώ από τους υπόχρεους.
Το επιχειρησιακό σχέδιο κατατίθεται άμεσα στον ΕΟΑΝ.

04

Συλλογή βιοαποβλήτων HORECA

Το 25% των βιοαποβλήτων εντοπίζεται σε ξενοδοχεία και εστιατόρια, εξ ου και το HORECA (Hotel, Restaurant, Café). Το ΥΠΕΝ φέρνει νέο σύστημα υπόχρεων παραγωγών, με εκτίμηση χρηματοδότησης 80 εκατ. ευρώ ετησίως, ώστε οι δήμοι να απαλλαγούν από αυτό το βάρος.

05

Στήριξη σε μικρούς ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους

Το υπουργείο καταρτίζει συγκεκριμένη μελέτη βάσει του άρθρου 13 του Ν. 5151/2024, για να αντιμετωπίσει το δυσανάλογο βάρος στους Δήμους <10.000 κατοίκων με πολλούς οικισμούς.

06

Νέα συστήματα για δύσκολα ρεύματα

Το ΥΠΕΝ σχεδιάζει: DRS για στρώματα, συλλογή για έπιπλα, ξύλα, κλωστοϋφαντουργικά και νέο σύστημα για συσκευασίες φυτοφαρμάκων.

07

Κατασκευαστικά Απόβλητα (ΑΕΚΚ)

Ο στόχος είναι να απαλλαγούν οι δήμοι από την υποχρέωση συλλογής μπάζων, τα οποία δεν τους αναλογούν. Επί του παρόντος η ανεπίσημη διαχείριση εκτιμάται σε 5,5 -6 εκατ. τόνους ετησίως. Η κυβέρνηση δεσμεύεται για αυστηρότερη εποπτεία και ξεκάθαρες ευθύνες για τους παραγωγούς.

Πηγή: makthes.gr